ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٤٣
طبق ميل و أفكار خود مىگردانند.
بالنّتيجه فقاهت آن فقيه و رأى او كه بايد در خارج سارى و جارى بشود از دريچه أفكار همين أطرافيان جارى مىشود، و نتيجه هم هميشه تابع اخسّ مقدّمتين است! بنابراين، آنكه بر امّت مسلم حكومت ميكند فلان فقيه نيست، بلكه رأى فلان شخص شناخته شده أطرافى اوست كه آراء و أفكار آن فقيه را به نظر خود، و به جرح و تعديل خود به خارج سرايت مىدهد. و اين آفت بسيار بزرگ و خطرناكى است![١]
لذا هميشه بزرگان و أعلام از علماء متّقين، أوّلًا أولاد و بستگان نزديك خود را خوب تربيت مىكردند، و اگر أحياناً از آنها خطائى صادر مىشد طرد مىنمودند و به مجلس خود راه نمىدادند و باكى هم نداشتند. و ثانياً أفرادى كه در مجلس استفتاء آنها حاضر مىشدند، حتماً بايد أفراد شناخته شده، متعبّد، متهجّد، صادق و انگشت نما باشند. و مع ذلك هميشه كار را از روى مشورت انجام مىدادند. و از همه اينها گذشته هيچگاه تماسّشان با عامّه قطع نمىشد. تنها راه وصول به عامّه از طريق خاصّه نبود، بلكه راه عامّه براى خود آنها باز بود و مىتوانستند با خود او تماسّ بگيرند. و أحياناً اگر از بعضى از خواصّ خطائى
[١] - المستشار عبد الحليم الجندى، عضو مجلس أعلاى شؤون إسلاميّه مصر در كتاب نفيس و ارزشمند خود:« الإمام جعفرٌ الصّادق» طبع قاهره، سنه ١٣٩٧ هجرى، در ص ٩٠ گويد: إمام صادق صاحب همان گفتار است كه:
\iُ« أَيُّمَا مُؤْمِنٍ قَدَّمَ مُؤْمِنًا إلَى قاضٍ أَوْ سُلْطَانٍ جَآئِرٍ فَقَضَى عَلَيْهِ بِغَيْرِ حُكْمِ اللَهِ فَقَدْ شَرَكَهُ فِى الإثْمِ»\E
. وَ عَلِىٌّ يَقُولُ:
\iُ« كَفَاكَ خِيَانَةً أَنْ تَكُونَ أَمِينًا لِلْخَوَنَةِ».\E
و روزى زياد فندى بر إمام صادق وارد شد، حضرت به وى گفت:
\iُ وُلِّيتَ لِهَؤُلآءِ؟!\E
- منظور دستگاه حكومت بود- قَالَ نَعَم! لِى مُرُوَّةٌ وَ لَيْسَ وَرَآءَ ظَهْرِى مَالٌ وَ إنَّمَا أُوَاسِى إخْوَانِى مِنْ عَمَلِ السُّلْطَانِ.
فَقَالَ:
\iُ يَا زِيَادُ! أَمَا إذْ كُنْتَ فَاعِلًا فَإذَا دَعَتْكَ نَفْسُكَ إلَى ظُلْمِ النَّاسِ عِنْدَ الْقُدْرَةِ عَلَى ذَلِكَ فَاذْكُرْ قُدْرَةَ اللَهِ عَزّ وَ جَلَّ عَلَى عُقُوبَتِكَ وَ ذِهَابَ مَا أَتَيْتَ إلَيْهِمْ عَنْهُمْ، وَ بَقَآءَ مَا أَتَيْتَ إلَى نَفْسِكَ عَلَيْكَ\E