«اگر حكّام و امرائى كه بر ما حكومت مى‌كنند حقّ ما را ندهند ولى حقّ خودشان را تامّ و تمام بستانند، در اينصورت وظيفه ما چيست؟! رسول خدا از او إعراض كردند و جواب او را ندادند. دو مرتبه سؤال كرد؛ رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود: بشنويد و إطاعت كنيد! آنها عهده دار تكليف خود هستند و شما هم عهده دار تكليف خودتان هستيد.»

روايت چهارم: از مقدام است كه رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود: أطيعوا امَرَآءَكُمْ ما كانَ؛ فَإنْ أمَروكُمْ بِما حَدَّثْتُكُمْ بِهِ فَإنَّهُمْ يُؤْجَرونَ عَلَيْهِ وَ تُؤْجَرونَ بِطاعَتِكُمْ. وَ إنْ أمَروكُمْ بِشَىْ‌ءٍ مِمّا لَمْ ءَامُرْكُمْ بِهِ فَهُوَ عَلَيْهِمْ، وَ أنْتُمْ مِنْهُ بُرَءَآءُ.

«إطاعت كنيد از امراء خود به هر نحوى كه بوده باشند (هر أمرى كه به شما بكنند إطاعت آنها لازم است). اگر شما را أمر كردند طبق آن چيزى كه من براى شما بيان كردم، آنها ثواب مى‌برند بواسطه اينكه درست بيان كردند و طبق سنّت من عمل كردند؛ و شما هم ثواب مى‌بريد چون از آنها إطاعت كرديد. أمّا اگر آنها شما را أمر كنند به چيزى كه شما را به آن أمر نكردم، اين گناه به عهده خود آنهاست و شما از عهده مسؤوليّت پاك، و از مؤاخذه برى هستيد

». ذَلِكَ بِأَنَّكُمْ إذا لَقِيتُمُ اللَهَ قُلْتُمْ: رَبَّنا! لا ظُلْمَ. فَيَقولُ: لا ظُلْمَ. فَيَقولونَ: رَبَّنا أرْسَلْتَ إلَيْنا رُسُلا فَأَطَعْنَاهُمْ بِإذْنِكَ؛ وَ اسْتَخْلَفْتَ‌[١] عَلَيْنا خُلَفآءَ فَأَطَعْناهُمْ بِإذْنِكَ؛ وَ أمَّرْتَ عَلَيْنا أُمَرآءَ فَأَطَعْناهُمْ. قالَ: فَيَقولُ: صَدَقْتُمْ، هُوَ عَلَيْهِمْ وَ أنْتُمْ مِنْهُ بُرَءآءُ![٢]

«علّت اينكه شما از أعمال آنان برى هستيد و گناهى بر عهده شما نيست‌

[١] - علّامه أمينى( ره) در تعليقه گويد: هَذا افْتِرآءٌ عَلَى اللَهِ! إنَّ اللَهَ قَطُّ لَمْ يَسْتَخْلِفْ وَ لَمْ يَأْمُرْ عَلَى الامَّةِ اولَئِكَ الْخُلَفآءُ وَ الامَرآءُ. وَ إنَّما هُمْ خِيَرَةُ امَّتِهِمْ؛ وَ الْشُّكْرُ وَ الْعَتْبُ عَلَيْها مَهْما صَلَحوا أَو جاروا.

[٢] -« الغدير» ج ٧، ص ١٣٨؛ از« سنن بيهقى» ج ٨، ص ١٥٩