كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٤٢٩ - آداب مستحب و مكروه در تجارت

«وهل رأيت أحداً يشتري غنياً أو فقيراً إلّا من ضرورة، يا عمر قد أحلّ الله البيع وحرّم الرّبا».[١]

در غير اين صور بهتر است از مؤمن سود نگيرد و به همان قيمتى كه خريده است به او بفروشد و سود گرفتن كراهت دارد.

٦. سود گرفتن از كسى كه وعده احسان داده است: در حديثى امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

«إذا قال الرجل للرجل: هلمّ أحسن بيعك يحرم عليه الربح».[٢]

٧. عرضة كالا هنگام بين الطلوعين: در روايت مرفوعه ابن اسباط آمده است:

«نهى النبي (ص) عن السوم ما بين طلوع الفجر إلى طلوع الشمس».[٣]

مؤيد مطلب اين است كه بين الطلوعين وقت ذكر و تعقيب نماز است كه براى طلب روزى مؤثرتر از ورود در معامله است.[٤]

٨. زود وارد بازار شدن و دير خارج شدن: دليل مطلب اين است كه زودتر از همه وارد شدن و ديرتر خارج شدن با اجمال و اقتصاد و در طلب روزى بودن منافات دارد و نشانه حرص و ولع شديد به متاع دنياست، و سزاوار است كه پس از همه وارد شود و پيش همه خارج شود.

٩. معامله با افراد پست و فرومايه: امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

«إيّاك ومخالطة السفلة فإنّ السفلة لا يؤول إلى خير».[٥]

فرومايگان را نه احسان و نيكى خوشحالشان مى‌كند و نه اسائه و بدى ناراحتشان مى‌كند. آنها افراد لا ابالى هستند، و بر اندك چيزى هم محاسبه مى‌كنند، اهل گذشت نيستند و تا ريال آخر را محاسبه مى‌كنند.

[١]. همان، ص ٤٤٧، ح ١.

[٢]. همان، ص ٣٩٥، ح ١.

[٣]. همان، ص ٣٩٩، ح ٢.

[٤]. همان، ج ٦، ص ٤٦١، ح ١٠.

[٥]. همان، ج ١٧، ص ٤١٧، ح ١.