گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٥ - ادله و شواهد

از اين كار باز داشته است.[١]

٢. نزول تدريجى‌

بنا بر اين ديدگاه، نزول قرآن كريم از شب قدر ماه رمضان سال نخست بعثت، آغاز و بيست يا ٢٣ سال به تدريج ادامه يافت تا كامل گشت و قرآن كريم نزول دفعى نداشته و عقيده به وجود چنين نزولى نامعقول است.[٢] اين ديدگاه را عامر شعبى،[٣] ابن‌اسحاق،[٤] شيخ مفيد[٥] و شمارى از قرآن‌پژوهان معاصر[٦] باور دارند.

ادله و شواهد

مهم‌ترين ادله و شواهد ديدگاه نزول تدريجى در ردّ ديدگاه نخست و اثبات ديدگاه دوم عبارت اند از:

١. قرآن كريم خود بر تدريجى بودن نزولش صراحت دارد:

الف- آيه ١٠٦ اسراء بيان مى‌كند اين كتاب بخش بخش نازل مى‌شود تا پيامبر آن را به آرامى بر مردم بخواند:

«وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى‌ مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا.

قرآن را بخش بخش بر تو نازل كرديم تا آن را بر مردم به آرامى بخوانى و آن را به تدريج فرو فرستاديم».

ب- در آيه ٣٢ فرقان سخن كافران را نقل مى‌كند كه از روى طعن گفتند: چرا قرآن (مانند ديگر كتب آسمانى) به يكباره نازل نمى‌شود:

[١]. الميزان فى تفسير القرآن: ج ٢ ص ١٨.

[٢]. تاريخ قرآن، محمّدهادى معرفت: ص ٣٥ و ٣٦.

[٣]. ر. ك: الإتقان فى علوم القرآن: ج ١ ص ٤٠.

[٤]. ر. ك: مجمع البيان: ج ٢ ص ٤٩٧؛ سيرة النبي صلى الله عليه و آله: ص ١٣٠.

[٥]. ر. ك: بحار الأنوار: ج ١٨ ص ٢٥١.

[٦]. ر. ك: تاريخ قرآن، محمّدهادى معرفت: ص ٣٥ و ٣٦.