گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨ - ب - روايات اهل بيت عليهم السلام
زنجانى،[١] محمّد جواد بلاغى،[٢] علامه طباطبايى[٣] و بسيارى از علماى اهل سنّت،[٤] اين ديدگاه را باور دارند. طرفداران اين ديدگاه، براى اثبات نزول دفعى، ادلّه و شواهدى آوردهاند كه مهمترين آنها عبارت اند از:
الف- آيات قرآنى
به تصريح آيه ١٨٥ بقره، آيه يكم از سوره قدر و آيات دوم و سوم سوره دخان، قرآن در شب قدر ماه رمضان نازل شده است. از آنجا كه نزول تدريجى قرآن در شبها و روزهاى ديگر، واقعيتى تاريخى و انكارناپذير است، مراد از نزول ياد شده در اين آيات، بايد غير از نزول تدريجى باشد. ظاهر آيات نيز از نزول كلّ قرآن حكايت دارد، نه بخشى از آن.
ب- روايات اهل بيت عليهم السلام
بنا بر روايات زير، قرآن افزون بر نزول تدريجى، به گونه دفعى نيز نزول يافته است:
يك. روايتى كه تصريح دارد قرآن يك بار به صورت كامل در ماه رمضان بر بيت معمور و سپس در مدت بيست سال به تدريج بر پيامبر نازل شده است. اين روايت، در ادامه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نقل مىكند كه قرآن نيز مانند ديگر كتب آسمانى نزولى دفعى داشته است:
نَزَلَ القُرآنُ جُملَةً واحِدَةً في شَهرِ رَمَضانَ إلَى البَيتِ المَعمورِ، ثُمَّ نَزَلَ في طولِ عِشرينَ سَنَةً.
ثُمَّ قالَ: قالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: نَزَلَت صُحُفُ إبراهيمَ في أوَّلِ لَيلَةٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ،
[١]. ر. ك: تاريخ القرآن، زنجانى: ص ٣٨- ٣٩.
[٢]. آلاء الرحمن فى تفسير القرآن: ج ١ ص ١٦٠.
[٣]. الميزان فى تفسير القرآن: ج ٢ ص ١٥- ١٨.
[٤]. ر. ك: البرهان فى علوم القرآن: ج ١ ص ٢٢٨؛ الإتقان فى علوم القرآن: ج ١ ص ١١٧- ١٢٣؛ روح المعانى: ج ٣٠ ص ١٨٩.