گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٣ - ه - افسانهپردازى

ه- افسانه‌پردازى‌

قرآن‌

«و برخى از آنان، به تو گوش فرا مى‌دهند؛ ولى ما بر دل‌هايشان، پرده‌ها افكنده‌ايم تا آن را نفهمند، و در گوش‌هايشان، سنگينى [قرار داده‌ايم‌]، و اگر هر معجزه‌اى را ببينند، به آن ايمان نمى‌آورند، تا آن جا كه وقتى نزد تو مى‌آيند و با تو جدال مى‌كنند، كسانى كه كفر ورزيدند، مى‌گويند: اين [كتاب‌]، چيزى جز افسانه‌هاى پيشينيان نيست».[١]

حديث‌

١٠١. مجمع البيان‌- در بيان شأن نزول اين سخن خداى متعال: «وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَ جَعَلْنا عَلى‌ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً وَ إِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِها حَتَّى إِذا جاؤُكَ يُجادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ؛ و برخى از آنان، به تو گوش فرا مى‌دهند؛ ولى ما بر دل‌هايشان، پرده‌هايى افكنده‌ايم تا آن را نفهمند، و در گوش‌هايشان، سنگينى‌ [قرار داده‌ايم‌]، و اگر هر معجزه‌اى را ببينند، به آن ايمان نمى‌آورند، تا آن جا كه وقتى نزد تو مى‌آيند و با تو جدال مى‌كنند، كسانى كه كفر ورزيدند، مى‌گويند: اين [كتاب‌]، چيزى جز افسانه‌هاى پيشينيان نيست»-: مى‌گويند: جمعى از مشركان مكّه، از جمله نضر بن حارث و ابو سفيان بن حرب و وليد بن مُغَيره و عُتبة بن ربيعه و برادرش شَيبه و ديگران، در كنار پيامبر خدا صلى الله عليه و آله- كه مشغول خواندن قرآن بود- نشستند. سپس به نضر گفتند: محمّد، چه مى‌گويد؟

نضر گفت: افسانه‌هاى پيشينيان را [مى‌گويد]، مانند همان افسانه‌هايى كه من در باره گذشتگان، برايتان حكايت مى‌كنم. پس خداوند، اين آيه را فرو فرستاد.[٢]

---

[١]. انعام: آيه ٢٥:« وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ وَ جَعَلْنا عَلى‌ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً وَ إِنْ يَرَوْا كُلَّ آيَةٍ لا يُؤْمِنُوا بِها حَتَّى إِذا جاؤُكَ يُجادِلُونَكَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ».

[٢].

قيلَ: إنَّ نَفَراً مِن مُشرِكي مَكَّةَ، مِنهُم: النَّضرُ بنُ الحارِثِ، وأبو سُفيانَ بنُ حَربٍ، وَالوَليدُ بنُ المُغيرَةِ، وعُتبَةُ بنُ رَبيعَةَ وأخوهُ شَيبَةُ، وغَيرُهُم، جَلَسوا إلى‌ رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله، وهُوَ يَقرَأُ القُرآنَ، فَقالوا لِلنَّضرِ: ما يَقولُ مُحَمَّدٌ؟ فَقالَ: أساطيرَ الأَوَّلينَ، مِثلَ ما كُنتُ احَدِّثُكُم عَنِ القُرُونِ الماضِيَةِ. فَأَنزَلَ اللَّهُ هذِهِ الآيَةَ ( مجمع البيان: ج ٤ ص ٤٤٢، المناقب، ابن شهرآشوب: ج ١ ص ٤٨).