گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦٥ - ويژگىهاى معارف قرآن

در ارزيابى قرآنى ميان دنيا و آخرت، پديده‌ها و كالاهاى اين جهان همه به عنوان آيه‌هاى الهى و ابزارهاى مفيد و مورد استفاده انسان اند و دنيا مدرسه تربيت و ظرف عبور او به شمار مى‌آيد، نه جايگاه و مقصد حيات.[١]

بدين سان قرآن، چهره امّتى معتدل، واقع‌گرا و خردمند را ترسيم مى‌كند كه براى ديگران الگو و شاخص باشد:

«وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً.[٢]

اين چنين شما را امت ميانه قرار داديم تا گواهان بر مردم باشيد، و رسول بر شما گواه باشد».

آرى اين همه معارف را با آن ويژگى‌ها و امتيازات، انسانى در يك برهه كوتاه و پرتلاطم از عمر خويش به جامعه بشرى آموخت كه به مكتب نرفته و معلّم نديده بود و هرگزدر عمر خويش شعر نسروده و خط ننوشته بود:

«وَ ما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتابٍ وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ إِذاً لَارْتابَ الْمُبْطِلُونَ‌.[٣]

تو پيش از آن، نه كتابى مى‌خواندى، و نه با دستت مى‌نوشتى، و گرنه باطل‌انديشان قطعاً به ترديد مى‌افتادند».

د- پيراستگى از اختلاف و تناقض: تاريخ تمدّن و دانش، آثار علمى بى‌شمار و شاهكارهاى بسيارى را سراغ دارد كه ره آورد تأملات عقلانى و تجربى انسان اند.

ژرف انديشان بسيارى پاى بر اين عرصه خاكى ساييده‌اند و آثار ارزشمندى از خود بر جاى گذاشته‌اند؛ ولى هر يك از آثار علمى، نشان از نقصان و محدوديتِ آگاهى و معلومات نويسندگان آنها دارد، و پديدآورندگان آثار بزرگ علمى نيز به نقصان و نارسايى يافته‌هاى خويش اذعان كرده‌اند. امّا در اين ميان، يك اثر وجود دارد كه‌

[١]. بقره: آيه ٢٠٠- ٢٠٢.

[٢]. بقره: آيه ١٤٣.

[٣]. عنكبوت: آيه ٤٨.