گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٣٨ - ٢/ ٣ دشوار بودن شناخت تفسير و تأويل
است».[١]
حديث
٤٣٦. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: علم قرآن، بر سه بخش است: حلال. پس از آن پيروى كن؛ حرام. پس از آن دورى كن؛ و متشابه كه برايت [گنگ و] دشوار است. پس، آن را به آگاه از آن وا گذار.[٢]
٢/ ٣ دشوار بودن شناخت تفسير و تأويل
٤٣٧. الكافى- به نقل از زيد شحّام-: قَتادة بن دِعامه بر امام باقر عليه السلام وارد شد. امام عليه السلام به او فرمود: «اى قَتاده! تو فقيه بصريان هستى؟».
گفت: اين طور مىگويند.
فرمود: «به من خبر رسيده است كه تفسير قرآن مىگويى؟».
قتاده گفت: بله.
فرمود: «دانسته تفسيرش مىكنى، يا ندانسته؟».
گفت: دانسته.
امام باقر عليه السلام فرمود: «اگر دانسته تفسيرش مىكنى، بسيار خوب! از تو چند سؤال مىكنم».
قتاده گفت: بپرسيد.
فرمود: «مرا از اين سخن خداوند عز و جل در باره قوم سبأ: «و در ميان آنها مسافت را به اندازه، مقرّر داشته بوديم. در اين [راه] ها، شبان و روزان، آسودهخاطر بگرديد»[٣]، آگاه كن».
[١]. نساء: آيه ٥٩:« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا».
[٢].
عِلمُ القُرآنِ عَلى ثَلاثَةِ أجزاءٍ: حَلالٌ فَاتَّبِعهُ، وحَرامٌ فَاجتَنِبهُ، ومُتَشابِهٌ يُشكِلُ عَلَيكَ، فَكِلهُ إلى عالِمِهِ ( الفردوس: ج ٣ ص ٤١ ح ٤١٠٣، كنز العمّال: ج ١ ص ٦٢١ ح ٢٨٧٠).[٣]. سبأ: آيه ١٨.