گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٦٤ - ويژگىهاى معارف قرآن

ج- واقع‌گرايى و اعتدال: در فاصله پهناور ايدئولوژى‌هاى آرمان‌گرايانه محض تا طبيعت‌پرستى خالص، قرآن اين هنر را از خود نشان مى‌دهد كه با نگرش واقع‌بينانه به حقيقت وجود انسان و سرنوشت طولانى وى، اهداف زندگى او را در يك طبقه‌بندى منظّمِ مقدّماتى، متوسط، عالى و نهايى، سامان و انتظام بخشد تا تمام استعدادهاى ذاتى او پرورش يابد و خاستگاه‌هاى وجودى او به شيوه‌اى معتدل و هماهنگ ارضا گردد.

بر اساس همين بينش واقع‌بينانه است كه از يك سو، دنياگريزى و سركوب تمايلات طبيعى و مادى از نگاه قرآن مطرود است:

«قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ‌.[١]

بگو: چه كسى زينت خدا را كه براى بندگانش آفريده و نيز روزى‌هاى پاك را حرام كرده است؟ بگو: اين روزى‌ها در زندگى دنيايى براى كسانى است كه ايمان آوردند، و روز قيامت‌خاصّ آنان‌است. اين چنين آيات را براى گروهى‌كه مى‌دانند، بيان‌مى‌كنيم».

و هم دنياپرستى و دل‌سپردگى به آن را مورد نكوهش قرار داده است؛ چرا كه عامل بازدارنده انسان از هدف اصلى و جادوان به شمار مى‌آيد:

«وَ ما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبٌ وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ‌.[٢]

اين زندگى دنيايى جز سرگرمى و بازيچه نيست، و سراى آخرت، زندگى واقعى است. اى كاش مى‌دانستند».

[١]. اعراف: آيه ٣٢.

[٢]. عنكبوت: آيه ٦٤.