گزيده شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٨٥ - ز - قرائت با ترتيل
ز- قرائت با ترتيل[١]
قرآن
«و قرآن را با ترتيل بخوان».[٢]
حديث
٣٦٤. امام على عليه السلام: از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره اين سخنِ خداوند متعال: «و قرآن را با ترتيل بخوان» سؤال شد، فرمود: «آن را كاملًا استوار بخوان و چون ريگ، پخش و پراكندهاش مكن و آن را مانند شعر، تند [و پيوسته] نخوان؛ [بلكه] در شگفتىهاى آن، درنگ كنيد، دلهايتان را با آن، به حركت درآوريد و همه كوشش شما اين نباشد كه سوره را به پايان برسانيد».[٣]
٣٦٥. صحيح مسلم- به نقل از حذيفه-: شبى با پيامبر صلى الله عليه و آله نماز خواندم. [سوره] بقره را آغاز كرد... و آرام آرام مىخواند. هر گاه به آيهاى مىرسيد كه در آن تسبيح خدا بود، تسبيح مىگفت، و هر گاه به درخواستى مىرسيد، [از خداوند] درخواست مىكرد، و هر گاه به [آيه مشتمل بر] پناه بردن [به خدا] مىرسيد، پناه مىبرد.[٤]
٣٦٦. امام صادق عليه السلام: قرآن را نبايد تند تند خواند؛ بلكه بايد شمرده و آرام خوانده شود،
[١]. در مفردات ألفاظ القرآن راغب آمده است: رَتَل، يعنى هماهنگ و منظّم بودن چيزى همراه با درست بودن آن. گفته مىشود:« رَجُلٌ رَتَلُ الأسنان»، يعنى: مرد داراى دندانهاى رديف و منظّم. ترتيل: يعنى بيرون فرستادن كلمه از دهان با سهولت و درستى و به معناى شمرده و آرام خواندن و اظهار حروف و حركات.
[٢]. مزّمّل: آيه ٤:« وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا».
[٣].
إنَّ رَسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله سُئِلَ عَن قَولِ اللَّهِ تَعالى:« وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا» فَقالَ صلى الله عليه و آله: ثَبِّتهُ تَثبيتاً، لا تَنثُرهُ نَثرَ الرَّملِ، ولا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعرِ، قِفوا عِندَ عَجائِبِهِ، حَرِّكوا بِهِ القُلوبَ، ولا يَكُن هَمُّ أحَدِكُم آخِرَ السّورَةِ ( الجعفريّات: ص ١٨٠، مجمع البيان: ج ١٠ ص ٥٦٩).[٤].
صَلَّيتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ذاتَ لَيلَةٍ، فَافتَتَحَ البَقَرَةَ ... يَقرَأُ مُتَرَسِّلًا، إذا مَرَّ بِآيَةٍ فيها تَسبيحٌ سَبَّحَ، وإذا مَرَّ بِسُؤالٍ سَأَلَ، وإذا مَرَّ بِتَعَوُّذٍ تَعَوَّذَ ( صحيح مسلم: ج ١ ص ٥٣٦ ح ٢٠٣، سنن أبى داوود: ج ١ ص ٢٣٠ ح ٨٧١).