شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٥ - الف - تدبر(انديشيدن)

١٢٩٦. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله‌- از اندرزهاى ايشان به ابن مسعود-: اى پسر مسعود! هر گاه كتاب خداوند متعال را تلاوت كردى و به آيه‌اى رسيدى كه در آن، امر و نهيى است، به جهت دقّت كردن و انديشيدن در آن، تكرارش كن و از آن، بى توجّه مگذر؛ زيرا نهى آن به ترك گناهان، و امرش به انجام دادن كارهاى نيك و درست، راه‌نمايى مى‌كند.

١٢٩٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله‌- در سفارشى به معاذ بن جبل-: تو را به ترس از خدا ... و فهم و دانايى در قرآن، سفارش مى‌كنم.

١٢٩٨. كنز العمّال‌- به نقل از عمير بن هانى-: گفتند: اى پيامبر خدا! ما از قرآن خواندن شما، چيزى حس مى‌كنيم كه از قرآن خواندن خودمان، وقتى در تنهايى مى‌خوانيم، آن را احساس نمى‌كنيم.

فرمود: «بله! من آن را عميق مى‌خوانم و شما آن را سطحى مى‌خوانيد».

گفتند: اى پيامبر خدا! [خواندنِ‌] عميق چيست؟

فرمود: «مى‌خوانم، در آن مى‌انديشم و به آنچه در آن است، عمل مى‌كنم؛ ولى شما آن را چنين مى‌خوانيد» و دست خويش را نشان داد و آن را حركت داد.[١]

١٢٩٩. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله‌: قرائت جز با انديشيدن، قرائت نيست و عبادت جز با شناخت، عبادت نيست و يك مجلسِ دين‌شناسى، بهتر از شصت سال عبادت است.

١٣٠٠. مسند ابن حنبل‌- به نقل از انَس-: مشغول خواندن قرآن بوديم و در ميان ما عرب و غير عرب و سياه و سفيد بود. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله [از خانه‌اش‌] به طرف ما خارج شد و فرمود: «شما در وضع خوبى هستيد: كتاب خدا را مى‌خوانيد و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در ميان شماست؛ امّا به زودى، زمانى بر مردم مى‌آيد كه قرآن را صيقل مى‌دهند، چنان كه چوب تير را صيقلى مى‌كنند[٢] و در همين دنيا مزد خود را مى‌گيرند و آن را به آخرت، موكول نمى‌كنند».

[١]. يعنى آن را سريع مى‌خوانيد و مى‌گذريد.

[٢]. كنايه از اين است كه به الفاظ و ظواهر قرآن و درست خواندن آنها( لحن و تجويد و ...) اعتنا مى‌كنند و در معانى و مفاهيم آنها نمى‌انديشند.