شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٨ - ديدگاه اهل سنت

مصحف‌هاى قرآن در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله در راه باريكى ميان منبر آن حضرت و ديوار مسجد نصب شده بود و هر كس هر سوره‌اى را كه مى‌خواست، از روى آنها استنساخ مى‌كرد. در ادامه حديث تصريح شده است كه خريد قرآن پس از عصر پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رواج يافت.[١]

در منابع حديثى شيعه و اهل سنّت، هيچ روايتى از زمان پيامبر صلى الله عليه و آله در اين باره به چشم نمى‌خورد. پس مى‌توان دريافت كه مسئله خريد و فروش مصحف قرآن از زمان صحابه مطرح شده و در باره حكم شرعى آن نيز بحث و گفتگو بوده است.

كهن‌ترين گزارش‌ها در اين باره، مباحثى است كه از صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده است.

ديدگاه اهل سنّت‌

از ابن عباس و سعيد بن جبير نقل شده كه فروش قرآن را روا دانسته‌اند، ولى با اين شيوه كه قرآن ابزار كسب درآمد قرار گيرد، مخالفت كرده‌اند.[٢] از عمر بن خطاب و عبداللَّه بن عمر نقل شده كه به صراحت، خريد و فروش مصحف قرآن را ممنوع دانسته‌اند و كسانى مانند عبد اللَّه بن مسعود و ابو موسى اشعرى آن را مكروه شمرده‌اند.[٣] در برابر اين دو گروه، برخى از صحابه و تابعيان، ميان خريد و فروش تفصيل قائل شده‌اند؛ از ابن عباس، سعيد بن جبير، قتادة بن دعامه و جابر بن عبد اللَّه نقل شده است كه خريدن مصحفْ جايز، ولى فروش آن ممنوع است.[٤] شمارى ازتابعان هم مانند عكرمه، عامر شعبى، حكم بن عينيه و حسن بصرى قائل به جواز

[١]. تهذيب الأحكام: ج ٦ ص ٣٦٦.

[٢]. السنن الكبرى: ج ٦ ص ١٦؛ المصنف، ابن ابى شيبة: ج ٥ ص ٣١؛ كنز العمّال: ج ٢ ص ٣٤٤.

[٣]. السنن الكبرى: ج ٦ ص ١٦؛ المصنف، ابن ابى شيبة: ج ٥ ص ٣٠؛ كنز العمّال: ج ٢ ص ٣٣٠.

[٤]. السنن الكبرى: ج ٦ ص ١٦؛ المجموع: ج ٩ ص ٢٥١- ٢٥٢؛ الإتقان فى علوم القرآن: ج ٢ ص ٤٥٧.