شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٩ - نكته
نكته
روايات اين باب را به سه دسته مىتوان تقسيم كرد:
١. رواياتى كه دلالت دارند خداوند سبحان به پيامبر سخنان جامع عنايت كرده است ولى توضيح ندادهاند كه مقصود از سخنان جامع چيست.
٢. روايتى كه تصريح مىكند مقصود از سخنان جامع، قرآن است.
٣. روايتى كه دلالت دارد جامعترين سورههاى قرآن، سوره حمد است.
بنا بر اين، جمعبندى روايات باب، اين است كه يكى از ويژگىهاى قرآن، جامعيت الفاظ آن است، و در ميان همه سورهها، سوره حمد، جامعترين آنهاست.
اين نكته نيز قابل توجه است كه روايات دسته اوّل، مىتوانند شامل سخنان غير قرآنى آن حضرت نيز باشند، چنان كه در ويژگىهاى آن حضرت آمده است: «يَتكَلَّمُ بِجَوامِعِ الكَلِمِ فَصْلًا، لا فُضُولَ فِيهِ وَلَاتَقْصِيرَ؛[١] او با سخنان جامع، سخن مىگفت، بى آن كه در سخن وى فزونى يا كاستى باشد».
[١]. معاني الأخبار: ص ٨١ ح ١.