شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٩ - ديدگاه اهل سنت
خريد و فروش مصحف بودهاند.[١]
تقريباً تمامى فقهاى اهل سنّت، خريدن مصحف قرآن را اجازه دادهاند؛ ولى در باره جواز فروش آن اختلاف نظر دارند: حنفيان، مالكيان و شافعيان، فروش مصحف را جايز شمردهاند.[٢] البته برخى از آنان بويژه شافعيان، به كراهت آن قائل اند و اين قول از شافعى هم نقل شده[٣] است. مستند كراهت، از يك سو ضرورتِ تعظيم و بزرگداشت قرآن كريم است- تا ابزار تجارت و منفعتطلبى قرار نگيرد- و از سوى ديگر، سيره صحابيان پيامبر صلى الله عليه و آله.[٤] احمد بن حنبل و به تبع او فقهاى حنبلى، با استناد به همين ادلّه[٥]، به حرمت بيع مصحف قائل شدهاند؛[٦] ولى خريدن مصحف از آن رو كه مستلزم روا داشتن ابتذال نسبت به كتاب خدا نيست، جايز است و تنها شمارى از حنبليان، خريدن مصحف را مكروه شمردهاند.[٧]
به نظر بيشتر مذاهب اهل سنّت، فروختن مصحف قرآن به شخص كافر جايز نيست؛ زيرا موجب اهانت به قرآن مىگردد؛[٨] ولى حنفيان فروش قرآن به كافر را مجاز دانستهاند و البته بر كافر نيز واجب مىدانند كه آن را به مسلمانى بفروشد.[٩] از جمله ادلّه قائلان به حرمت، اين حديث نبوى است كه از مسافرت كردن مسلمانى كه قرآن را به همراه دارد، به سرزمين دشمن، نهى فرموده است.[١٠] همچنين در
[١]. السنن الكبرى، بيهقى: ج ٦ ص ١٧؛ المصنف، عبد الرزاق: ج ٨ ص ١١٣.
[٢]. المجموع: ج ٩ ص ٢٥٢؛ الشرح الكبير: ج ٤ ص ١٢- ١٣؛ فقه السنة: ج ٣ ص ٨٨.
[٣]. ر. ك: المجموع: ج ٩ ص ٢٥٢؛ المحلّى: ج ٩ ص ٤٤- ٤٧؛ روضة الطالبين: ج ٣ ص ٨٧.
[٤]. المجموع: ج ٩ ص ٢٥٢؛ الإنصاف: ج ٤ ص ٢٧٨- ٢٨٠.
[٥]. ر. ك: المغنى: ج ٤ ص ٣٠٦؛ فيض الرحمن: ص ٣٨٤.
[٦]. المجموع: ج ٩ ص ٢٥٢؛ المغنى: ج ٤ ص ٣٠٦؛ فيض الرحمن: ص ٣٨٤؛ الإنصاف: ج ٤ ص ٢٧٩.
[٧]. الإنصاف: ج ٤ ص ٢٧٨- ٢٧٩؛ كشاف القناع: ج ١ ص ١٧٧.
[٨]. المغنى: ج ٤ ص ٣٠٦؛ إعانة الطالبين: ج ٤ ص ٣٢٤؛ المجموع: ج ٩ ص ٣٥٤.
[٩]. المبسوط: ج ١٣ ص ١٣٣؛ المغنى: ج ٤ ص ٣٠٦.
[١٠]. المغنى: ج ٤ ص ٣٠٦.