١٠٦٢. امام صادق عليه السلام‌- در باره اين آيه: «كسانى كه به آنان كتاب داديم [و] آن را چنان كه بايسته تلاوت آن است، تلاوت مى‌كنند»-: [يعنى‌] آياتش را شمرده شمرده مى‌خوانند، براى فهم معانى آن تلاش مى‌نمايند، به احكامش عمل مى‌كنند، به وعده‌هايش اميدوارند و از تهديدهايش مى‌هراسند، از داستان‌هايش عبرت مى‌گيرند و فرمان‌هايش را به جا مى‌آورند و از نهى‌هايش دورى مى‌كنند. به خدا سوگند كه تلاوت بايسته قرآن، به حفظ آيات آن و پشت سرِ هم خواندن حروف و كلماتش و تلاوت سوره‌هاى آن و خواندن اعشار[١] و اخماس آن نيست- كه حروف و كلماتش را حفظ كردند و حدود و معانى‌اش را فرو نهادند-؛ بلكه [تلاوت بايسته آن‌] به تدبّر و تأمّل در آيات آن و به كار بستن احكام آن است. خداوند متعال، فرموده است: «كتابى است خجسته كه به سوى تو فرو فرستاديم تا در آيات آن، تدبّر كنند».

١٠٦٣. امام صادق عليه السلام‌: حقّ تلاوت، عبارت است از: درنگ كردن در هنگام ياد شدن از بهشت و دوزخ، و درخواست كردن از اوّلى و پناه بردن به خدا از دومى.

ب- چنگ زدن‌

قرآن‌

«پس در آنچه به سوى تو وحى شده است، چنگ در زن، كه تو بر راهى راست، قرار دارى».

حديث‌

١٠٦٤. صحيح مسلم- به نقل از زيد بن ارقَم-: روزى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در آبگيرى به نام خُم، واقع در ميان راه مكّه و مدينه، براى ما به سخنرانى ايستاد و نخست، خدا را سپاس گفت و ستود و پند و اندرز داد. آن گاه فرمود: «امّا بعد، هان، اى مردم! من بشرى هستم و زودا كه پيك پروردگارم بيايد و دعوت حق را لبّيك گويم. من در ميان شما، دو چيز گران‌سنگ بر جا مى‌گذارم: يكى كتاب خدا كه در آن، راه‌نمايى و روشنايى است. پس كتاب خدا را بگيريد و به آن، چنگ در زنيد».

آن گاه، به كتاب خدا، تشويق و ترغيب كرد و سپس فرمود: «و [ديگرى‌] خانواده‌ام.

[١]. اعشار: ده آيه‌ها؛ دايره‌هاى كوچكى كه در قرون نخست هجرى، كاتبان مسلمان، در قرآن‌ها در پايان‌هر ده آيه، با آب طلا و غير آن، ترسيم مى‌كردند و امروزه در پايان هر يك آيه مى‌آورند و شماره آيه در داخل آن، نوشته مى‌شود( ر. ك: لغت‌نامه دهخدا).