شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥١ - ٣/ ٣ آداب لمس قرآن

من، قلم را قَط زدم.[١] فرمود: «اين گونه، روشن [و خوانا] سازيد، آنچه را خدا روشن قرار داده است».

٧٨٤. الكافى- به نقل از محمّد بن ورّاق‌-: قرآنى را كه با آب طلا مُهر خورده و آخر هر ده آيه آن، طلاكارى شده بود و در آخر آن نيز يك سوره با آب طلا نوشته شده بود،[٢] به امام صادق عليه السلام نشان دادم. ايشان، به چيزى از آن، جز به نوشتن قرآن با آب طلا، خُرده نگرفت و فرمود: «خوش ندارم كه قرآن، جز با مركّب سياه، نوشته شود، چنان كه اوّل بار، نوشته شده بود».

٧٨٥. قرب الإسناد- به نقل از على بن جعفر-: از امام كاظم عليه السلام پرسيدم: آيا درست است كه انسان، قرآن را با رنگ قرمز بنويسد؟

فرمود: «اشكالى ندارد».[٣]

٧٨٦. قرب الإسناد- به نقل از على بن جعفر-: از امام كاظم عليه السلام پرسيدم: آيا درست است كه شخص براى نوشتن قرآن، مزد بگيرد؟ فرمود: «اشكالى ندارد».[٤]

ر. ك: ص ٤٧ (فصل سوم: آداب مربوط به قرآن/ وجوب احترام نهادن به آن).

٣/ ٣: آداب لمس قرآن‌

قرآن‌

«جز پاكان آن را لمس‌[٥] نكنند».

[١]. قط زدن قلم: بريدن سرِ قلم از عرض، در هنگام تراشيدن آن( ر. ك: لغت‌نامه دهخدا).

[٢]. منظور، تذهيبِ آخر آن مصحف يا تذهيب جلد آن است، همان گونه كه متعارف است. شايد هم‌منظور، تذهيب نام‌هاى سوره‌ها يا نگارش زرّين سوره آخر قرآن باشد و يا كتابتِ علائم حزب‌ها با آب طلا، تا ختم قرائتشان معلوم باشد. احتمال هم دارد كه منظور، تزيين حواشى قرآن با آب طلا و يا طلاكارىِ علائم پايان آيات آن باشد. خدا مى‌داند.

[٣]. ميان اين حديث و حديث پيشين، منافاتى نيست. نهايت، اين كه مى‌توان گفت: نوشتن قرآن با رنگ غير سياه، كراهت دارد.

[٤]. ر. ك: فصل سوم باب يكم.

[٥]. اشاره به حرمت دست زدن، بوسيدن و رساندن جايى از بدن به نوشته قرآن براى كسى است كه وضو ندارد و طاهر معنوى نيست. گفتنى است برخى مفسّران، مفهوم آيه را و يا لازم معنايى آن را، انحصار فهم قرآن به مطهّرون دانسته و به رواياتى اشاره كرده‌اند. ر. ك: تفسير الصافى: ج ٥ ص ١٢٩، تفسير آلوسى: ج ٧ ص ١٥٤، الميزان فى تفسير القرآن: ج ١٩ ص ١٣٧.