شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧١ - ٤/ ٢ جامعترين آيه قرآن

٨٠٥. مسند ابن حنبل‌- به نقل از عبد اللَّه بن عبّاس-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله جلوى درِ خانه‌اش در مكّه نشسته بود كه عثمان بن مَظعون، بر ايشان گذشت و نيشخند زد. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به او فرمود: «نمى‌نشينى؟». گفت: چرا. و سپس مقابل پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نشست، در حالى كه مشغول صحبت كردن با او بود. ناگهان، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله چشمش را به آسمان دوخت و ساعتى به آسمان نگريست. سپس كم كم نگاهش را پايين آورد بر سمت راستش به زمين نگريست و بدنش از سَمت عثمان به سَمتى كه نگاهش را انداخته بود، بر گشت و مرتّب، سرش را تكان مى‌داد، به طورى كه گويى آنچه را به او گفته مى‌شود، مى‌فهمد [و تصديق مى‌كند]. ابن مَظعون نيز نگاه مى‌كرد. چون كارش تمام شد و آنچه را به او گفته مى‌شد، فهميد، دوباره، مانند بار اوّل، نگاه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به سوى آسمان، دوخته شد و با نگاهش، آن [چيز] را دنبال كرد تا اين كه در آسمان، ناپديد شد. در اين هنگام، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به طرف عثمان بر گشت و مانند اوّل جلسه، رو به روى او نشست.

عثمان گفت: اى محمّد! در اين مدّتى كه با تو نشست و برخاست مى‌كرده‌ام، نديده بودم كه كارى مانند كارِ امروز صبح، انجام دهى! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «چه كارى از من ديدى؟». عثمان گفت: ديدم كه نگاهت را به سوى آسمان دوختى. سپس آن را به طرف راستت، پايين آوردى و به آن سو برگشتى و مرا به حال خود، رها كردى. آن گاه، شروع به تكان دادن سرت كردى، آن‌چنان كه گويى مى‌خواهى چيزى را كه به تو گفته مى‌شود، بفهمى.

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «تو هم متوجّه آن شدى؟». عثمان گفت: آرى. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«لحظاتى پيش كه تو نشسته بودى، فرستاده خدا،[١] نزدم آمد». عثمان گفت: فرستاده خدا؟

فرمود: «آرى». عثمان گفت: به تو، چه گفت؟

فرمود: « «در حقيقت، خدا به دادگرى و نيكوكارى و بخشش به خويشاوندان، فرمان مى‌دهد و از كار زشت و ناپسند و ستم، باز مى‌دارد. به شما اندرز مى‌دهد. باشد كه پند گيريد»».

عثمان گفت: از آن هنگام بود كه ايمان در دلم نشست و به محمّد صلى الله عليه و آله، علاقه‌مند شدم.

٨٠٦. الدرّ المنثور: عبد الملك بن عُمَير گفت: خبر هجرت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، به اكتَم‌[٢] بن صَيفى‌

[١]. مراد، جبرئيل عليه السلام است.

[٢]. در مأخذ، اين گونه آمده است؛ امّا در بيشتر منابع،« اكثَم» است.