یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٧ - احتجاجات قرآن

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤١٦

فعلًا این مبحث مطرح نیست که قرآن اصل اشراق و الهام را در چه حدودی و برای چه افرادی، برای عموم یا عده خاص معتبر میداند. در این باره در کتب عرفانی و فلسفی و هم در بعضی تفاسیر بحث شده و هم عدهای از معتبرترین فلاسفه جدید در این زمینه بحث و اظهار نظر کردهاند [١] و اگر ما بخواهیم وارد این بحث شویم از مدعای خودمان دور میمانیم، همچنان که در بیان آیاتی که به عقل دعوت میکند و آیاتی که تاریخ را تفسیر میکند و آیاتی که به فلسفه احکام اشاره میکند به اجمال و اشاره و ذکر نمونه اکتفا کردیم. خود دانشجویان از روی این نمونهها میتوانند تحقیق کافی در این زمینه بکنند و آیات مبارکه را استقصاء و جمع آوری نمایند. اینک وارد قسمتهای دیگر میشویم.

راهبری عقل:

از جمله مطالب جالب و جاذب که نمونه اعجاز این کتاب کریم است و لازم است ما در مقدمه این بحث آنها را یادآوری کنیم، مطالبی است که در زمینه راهبری عقل بیان کرده است. قرآن کریم اموری را نشان میدهد که سبب خطا و لغزش و گمراهی انسان میشود و اگر انسان بخواهد با مرکب عقل سیر و حرکت کند باید مراقب و مواظب آن لغزشگاهها بوده باشد ..

چنانکه میدانیم بشر از دیرزمانی متوجه این نکته شده است که احیاناً در قضاوتهای خود دچار خطا و اشتباه میشود و در فکر چاره برای جلوگیری از خطاهای خود افتاده است. گروهی که اساساً این مشکل را چاره پذیر ندانستهاند و از این رو پایه علم و عقل را از اساس متزلزل و غیرقابل اعتماد دانستهاند. گروهی دیگر این مشکل را چاره پذیر دانسته و به فکر پیدا کردن «خطاسنج» افتاده، علم منطق را ابداع و اختراع کردند.