فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ٢٠٥٤ - نماز ميت
رسيد،پسر خود را وصيت كرد كه از آن درخت خرما كه از بهشت آورده بودند.
دو شاخ با وى دفن كنند.و اين سنتى شد در ميان فرزندان آدم،گاهى مدروس شده و گاهى تازه گشتى.
و روايت كردهاند كه رسول ص بدو گور بگذشت و گفت:«ايشان را عذاب ميكنند،و عذاب ايشان از براى گناه كبيره نيست،از آنست كه كسى از ايشان سخن- چين بود،و ديگرى از بول استبرا نكردى».
آنگه شاخى بخواست و آن را بدو نيم كرد، و هر يكى را از آن بر سر گورى از آن دو گور فرو برد،و گفت:«مادام تا اين هر دو شاخ تر باشد،ايشان را عذاب نكنند».
ازينجا سنت شد شاخ تر در كفن پيچيدن.
و اما نماز كردن بر مرده،و آنچه واجب است پنج تكبير است:نيت كند،و تكبير افتتاح بگويد آنگه شهادتين،و تكبير كند آنگه بر پيغمبر و بر آلش صلوات دهد، و تكبير گويد آنكه دعا كند مؤمنان را،و تكبير گويد آنگه دعا كند ميت را،و تكبير گويد آنگه سه بار بگويد:«عفوك،عفوك»، و از نماز بيرون آيد بىسلام.
و دليل بر آن كه تكبير پنج است آنست كه هر كه پنج تكبير گفت چهار گفته باشد، و اما آن كس كه چهار گفته باشد.پنج نگفته باشد،پس احتياط در پنج تكبير گفتن باشد،چون خلاف است در آنكه تكبير پنج است يا چهار است.و روايت كردهاند از رسول ص كه وى پنج تكبير گفته است.
و معارضه اين نشود آنچه روايت كردهاند كه وى ص چهار تكبير گفته است،زيرا كه احتمال آن دارد كه پنج گفته باشد،اماپنج را راوى نشنيده باشد.و چون درين نماز ركوع و سجود نيست باتفاق،اگر سلام نباشد انكار نتوان كردن.و اين نماز در حقيقت دعاست،و در دعا ركوع و سجود و قرائت و تسليم نباشد.و طهارت نيز شرط نبود.ازين سبب بنزد اين طائفه، درين نماز قرائت و سلام نيست،چنانكه ركوع و سجود نيست.و طهارت شرط نيست،اگر چه مستحب است كه با طهارت اين نماز كند.
اگر مرده مردى باشد امام در برابر ميان وى بايستد،و اگر زنى باشد برابر سينۀ وى بايستد.
و سنت است كه دست به تكبير برندارد مگر تكبير اولين را.و پاى از كفش بيرون كند،و از جاى فراتر نشود تا كه جنازه برگيرند.
و اگر جنازۀ مردى و زنى و كودكى جمع شوند،مرد را در پيش امام بنهند، آنگه زن را،آنگه كودك را.
و بر كودك نماز واجب نباشد چون سالش به شش نرسيده باشد.
دليل برين آنست كه نماز مرده حكمى است شرعى،محتاج دليل شرعى باشد.و در شرع نيست آنچه دليل باشد برين،و اصل برائت ذمت است،مشغول بواجبى جز بدليل نگردد.
و كسى را كه دفن كرده باشند،و يك شبانهروز گذشته؛باشد روا نباشد بروى نماز كردن،دليلش همان است كه گفته شد.
اما دفن كردن واجب آنست كه وى را بر جانب راست نهند،روى بقبله آورده.