فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١٨٧٩ - مُقارناتِ نَماز
ص فرموده است:
«لا يقبل الله تعالى صلاة امرئ حتى يضع الطهور مواضعه، ثم يستقبل القبلة،و يقول:الله اكبر» ، يعنى:خداى تعالى نماز هيچ مردى قبول نكند،تا آنگه كه وضو چنانكه مىبايد كرد بكند،آنگه روى بقبله آرد،و بگويد:
«الله اكبر»پس اگر كسى بجاى«الله اكبر»چيزى ديگر گويد،بايد كه نماز وى قبول نباشد.
و چون تكبير گفت واجب باشد بر وى كه«الحمد»بخواند،و سورتى ديگر تمام با آن،در دو ركعت اولين از هر نمازى.و اگر بر«الحمد»اقتصار كند، در حال اختيار،نمازش باطل باشد،و اگر ضرورت باشد روا نباشد.
دليل بر وجوب قرائت،قول خداست:
«فَاقْرَؤُا مٰا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ» ،يعنى:
بخوانيد آنچه آسان است از قرآن!و ظاهر امر اقتضاى آن كند كه جملۀ احوال را شامل باشد،و احوال نماز از جملۀ آن است،پس در نماز واجب باشد.و آنچه بيرون نماز است،بدليل قاطع،و آن اجماع است،معلوم است كه واجب نيست.
و دليل بر آنكه«الحمد»واجب است آنست كه:روايت كردهاند از رسول ص كه وى مردى را مىآموخت نماز كردن،وى را گفت:چون برخيزى از براى نماز،تكبير بگوى!آنگه«فاتحة الكتاب»بخوان،آنگه ركوع كن!تا آخر حديث.و چون امر كرده است بخواندن فاتحه،پس فاتحه در نماز واجب باشد.
و رسول خداى فرموده است:
«لا صلاةلمن لا يقرأ فيها فاتحة الكتاب» ،يعنى:
نماز نيست كسى را كه در نماز فاتحه نخواند.
و دليل بر آنكه سورت ديگر تمام با فاتحه خوانند واجب است،آنست كه رسول ص نماز كرد،و با فاتحه سورت تمام خواند،و گفت:
«صلوا كما رأيتموني اصلى» ،پس واجب باشد با«الحمد»سورت تمام خواندن.
ديگر آنكه هر كه نماز كرد و درو«الحمد» و سورتى تمام خواند تمام،باتفاق جملۀ مسلمانان نماز وى درست است،و ذمت وى بيقين برى است.
و روا نباشد فاتحه را بپارسى خواندن،و اگر خواند نماز باطل بود.و دليلش اجماع اين طائفه است و طريقۀ احتياط.
ديگر آنكه خداى تعالى فرموده: «إِنّٰا أَنْزَلْنٰاهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا» ،يعنى:ما فرو فرستاديم قرآنى عربى.هر كه از معنى قرآن بغير عربى عبارت كند قرآن نخوانده باشد،چنانكه كسى كه از معنى شعر كسى عبارت كند شعر وى نخوانده باشد.
ديگر آنست كه قرآن معجز است،و عبارت از معنى قرآن معجز نباشد،پس قرآن نباشد.
و «بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» ،آيتى است از فاتحه و از هر سورتى.هر كه ترك كند آيتى از فاتحه ترك كرده باشد، نمازش باطل باشد.
دليلش اجماع اين طائفه است.
و از عبد الله عباس روايت است كه گفت:هر كه «بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» ،