و خون جملۀ حيوانات پليد است الا خون كيك و پشه و ماهى كه پاكست،زيرا كه نجاست حكمى شرعى است،و در شرع نيست آنچه دلالت كند بر نجاست اين.و دليل بر پاكى خون ماهى قول خداست:

«أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَ طَعٰامُهُ» ،يعنى:حلال كرده شد شما را صيد دريا و خوردن او.

و باتفاق صيد دريا ماهى است،بايد كه ماهى بهمۀ اجزاى خود حلال باشد،و هر چه حلال است پاك است،پس خون ماهى پاك باشد و خون حرام خون ريخته است، چنانكه فرمود: «إِلاّٰ أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ» ،و خون ماهى مسفوح،يعنى:ريخته نيست.و مراد باين خون كه درين آيت است: «حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ» ،دم مسفوح است.

و هر خون كه خلاف خون حيض و استحاضه و نفاس است اگر كم از درهمى باشد، شستن او واجب نباشد،و بآن نماز روا بود،اگر چه اجتناب از وى بهتر بود.

و ابو حنيفه و اصحابش با اين موافق‌اند و در جملۀ نجاسات همين حكم كنند.در آنچه موافق‌اند،و آن خون است،احتياج دليل نباشد.اما ايشان را بر غير خون دليل بايد گفت،و هيچ دليل نيابند در شرع.

و منى جملۀ حيوانات پليد است.و چون گويند كه منى آدمى پاكست،ايشان را دليل بايد گفت،و قول خداى تعالى: «وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطٰانِ» ،يعنى:خداى از آسمان براى شما آبى فرستاد،تا شما راپاك گرداند،و پليدى شيطان را كه اثر احتلام است از شما ببرد،اگر منى پاك بودى نگفتى: «لِيُطَهِّرَكُمْ» .و از رسول ص روايت است:

«انما يغسل الثوب من البول و المنى و الدم» ،يعنى:جامه را از بول و منى و خون بيايد شست.

و هر كه وى را خون روان باشد چون بميرد پليد باشد.و درين خلافى نيست، مگر در آدمى مردۀ سردشدۀ ناشته،بنزد اين جماعت نجس است،و چون وى را بشويند پاك شود.و دليل برين آنست كه هر حيوان كه خون روان دارد،چون بميرد پليد باشد، و آدمى درين داخل است.اگر كسى گويد كه پاكست،وى را دليل بايد،و دليل قطعى نيست بر پاكى وى ناشسته.

اما هر حيوان كه خون وى روان نباشد، چون ملخ و مگس و زنبور و غير آن،چون بميرد پليد نباشد،و هيچ چيزى بوى پليد نگردد.دليلش آنست كه اصل اشياء طهارت است،و نجاست جز بدليل شرعى معلوم نگردد.

و از رسول ص روايت است كه:

اذا وقع الذباب فى اناء احدكم فاقلبوه» ،يعنى چون مگس در اناى يكى از شما افتد،بزير آبش فرو بريد،و اين موجب مردن مگس بود،خاصة چون آب اناء گرم بود.اگر بمردن وى آب پليد شدى،باين نفرمودى.

و از حيوان مرده كه در زندگى پاك بوده باشد،موى و پشم چون ببرند،و استخوان كه بر وى هيچ رطوبتى نمانده باشد، پاكست.دليلش قول خداست: «وَ مِنْ أَصْوٰافِهٰا وَ أَوْبٰارِهٰا،وَ أَشْعٰارِهٰا أَثٰاثاً وَ مَتٰاعاً إِلىٰ حِينٍ» ،خداى تعالى درين آيت