مركز استقرار ستارگان دانسته است و براى هر يك از سيارات كه عدۀ آنها را هفت تا ميدانسته است فلك خاصى فرض كرده است كه مدار حركت آن سيارات است و بعد از افلاك نه‌گانه نوبت بمراكز عناصر چهارگانه ميرسد و براى هر يك از عناصر چهارگانه مشهور نيز محلى طبيعى و مكانى خاص قائل شده است.

(از عيون المسائل فارابى ص ١٣ تفسير ص ٦٢٩ شفا ج ١ ص ١٧٠- ١٧١ ش-ص ٤١٨،٣٩٨،٣٢٩،٣٩٧ ٣٣١-اسفار ج ٢ ص ٨،١٤٠-شرح منظومه ص ١٠٢ شواهد صدرا ص ١٤٦).

ابو ريحان گويد:

فلك جسمى است چون گوى گردنده اندر جاى خويش.و اندر ميان او چيزهاست كه حركت ايشان بسرشت خويش بخلاف حركت فلك است،و ما اندر ميان اوييم.و او را فلك نام كردند از بهر حركت او كه گرد است همچون حركت بادريسه.و فيلسوفان او را اثير نام همى‌كنند .

فلكها هشت گوى‌اند يك بر ديگر پيچيده،همچون پيچيدن تويهاى پياز.و خردترين فلكها آنست كه بما نزديكتر است،و ماه اندر او همى‌رود و همى‌برآيد،و فرود آيد تنها بى‌هنباز.و هر كره‌اى را مقداريست از ستبرى.و ستارۀ او را از بهر آن دو بعد اوفتد،يكى در دورترين و ديگر در نزديكترين.و كرۀ دوم كه زبر وى همى‌گردد آن عطارد است.و سوم آن زهره است.و چهارم آن آفتاب است.و پنجم آن مريخ.و ششمآن مشترى.و هفتم آن زحل.اين گويهاى هفت ستارۀ رونده‌اند.و زبر اين همه گويى است ستارگان بيابانى را كه ثابته خوانند ايشان را يعنى ايستاده.

گروهى زبر فلك هشتم فلكى ديدند نهم آرميده بى‌حركت و اين آنست كه هندوان او را برهماند خوانند.

ارسطو آن سوى عالم را نه خلأ داند نه ملأ.

(از التفهيم ص ٥٦،٥٨)

فَلَكِ اطْلَس

-(اصطلاح هيئت) فلك الافلاك را گويند بدان جهت كه ساده و بى‌ستاره است و باعتبار دورى آن از مركز زمين فلك اقصى نامند و همين طور بهمين اعتبار فلك اعلى نامند و از اين جهت كه جهان جسمانى مطابق با هيئت بطلميوسى واقع در داخل محدودۀ فلك اطلس است آن را محدود الجهات نامند و يا فلك محدد در لسان شريعت با اقتباس از روايات و قرآن مجيد عرش الرحمن نامند

فَلَكُ البُرُوج

-(اصطلاح هيئت) فلكى كه مركز ثوابت است و ثوابت بقول هيئت بطلميوس واقع در ثخن آن ميباشند رجوع به معدل النهار شود.

فَلَكِ تَدْوير

-(اصطلاح هيئت و نجوم) هر يك از كواكب هفتگانه را فلكى است كوچك كه در آن دوران ميكند و آن را فلك تدوير آن كوكب نامند و افلاك تدوير خود در افلاكى ديگر دوران ميكنند كه خارج از مركزاند و همۀ اين تدويرات و خارج از مركزها واقع در سطح فلك البروجند كه محيط بساير افلاك است (از رساله هشتم بخش ناموسيات