اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٠ - ٩٦- عدم ضرر به همسايه

همسايگى دارد». [١]

پيامبر (صلى الله عليه و آله) حتى براى كافر نيز حق همسايگى قرار داده‌اند، در جاى ديگر فرمودند: «رفتار خود

را با همسايه ات نيكوگردان (و حق همسايگى را اداء كن) آن وقت مؤمن هستى‌

«احْسِنْ مُجاوَرةَ مَنْ جاوَرَك تَكُنْ مُؤْمناً»: [٢]

«مؤمن آن است كه در مرحله عمل، ايمان خود را به اثبات رساند»، در جاى ديگر فرمودند: «كسى كه ايمان به خدا و روز معاد دارد، همسايه خود را اذيت نمى‌كند

«مَن كانَ يؤمن باللّه و اليوم الآخر فلا يُؤذ جارَه». [٣])

خداوند در قرآن كريم مى‌فرمايد: «وَاعْبُدُوا اللهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ‌»: خدا را عبادت كنيد و هيچ چيز را شريك او قرار ندهيد و به والدين (پدر و مادر) و خويشاوندان و يتيمان و مسكينان و همسايه نزديك و همسايه دور و دوست و همنشين و واماندگان در سفر و بردگانى كه مالك آنها هستيد احسان كنيد ...» [٤]

خداوند بعد از امر به پرستش خود، دومين چيزى را كه مورد اهميت قرار مى‌دهد، احسان به كسانى است كه در آيه مى‌شمارد، و از جمله آنها «الجارُذى القُربى والجارُ الجُنُب» است.

«الجار ذى القربى» يعنى همسايگان نزديك از نظر مكانى، بعضى خواسته‌اند همسايگان خويشاوند را بگويند، ولى بعيد به نظر مى‌رسد، زيرا از خويشاوندان با عبارت‌ «ذى القربى» تعبير شده است پس يا همسايگان مكانى يا همسايگانى كه از

[١]. معراج السعادة، جلد ٢، صفحه ٢٦٢.

[٢]. بحار الانوار، جلد ٦٩، صفحه ٣٦٨- جلد ٧١، صفحه ٢٠٦.

[٣]. بحار الانوار، جلد ٤٣، صفحه ٦٢.

[٤]. سوره نساء، آيه ٢٦ ..