اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٨ - ٩٥- كسى را با لقب زشت نمىخواند
عمويم موسى (عليه السلام) و همسرم محمد (صلى الله عليه وآله)» و در اينجا بود كه آيه نازل شد «لا تنابزوا بالالقاب، بئس الاسم الفسوق بعد الايمان» [١]
جالب اينجا است كه در همين آيه مىگويد: «لا تلمزوا انْفُسَكُم»: «نفسهاى خود را عيبجوئى نكنيد). عوض اين كه بگويد ديگرى را عيبجوئى نكنيد»، مىگويد: خودتان را عيبجوئى نكنيد، و اين نشان دهنده اين است كه در فرهنگ قرآن مؤمنان به منزله ء نفس واحدى هستند كه عيبجوئى از ديگرى عيبجوئى از خود است و اين مايهاى براى اختلاف و كشمكش است.
اين گونه برخورد با ديگران كه با عيبجوئى و سرزنش و با نام زشت صدا زدن باشد، موجب عداوت و دشمنى در صفوف مسلمين است و به اين جهت، نهى از آن شده است.
آنقدر اين خصلت در نزد خداوند، مبغوض است كه سورهاى به نام «هُمَزَه» (عيبجوئى و سرزنش كننده) در قرآن آمده و با لحنى شديد وعده عذاب و آتش به دارنده اين خصلت مىدهد.
مرحوم الهى، در ذيل اين فراز (و لا ينابز بالالقاب) گويد:
|
به نام زشت مردم را نخواند |
نكوهش بر زبان هرگز نراند |
|
|
خلائق را بالقابى كه زشت است |
نخواند هر كه او نيكو سرشت است |
|
|
نيارد از زبان بر خلق بيداد |
بخوش گفتار هر دل را كند شاد |
[١]. بعضى در تفسير اين جمله احتمال ديگرى دادهاند و آن اينكه خداوند مؤمنان را نهى مىكند، از اينكه بعد از ايمان به خاطر عيبجوئى مردم نام فسق را بر خود پذيرند، تفسير نمونه، تفسير اول را با توجه به صدر آيه و شأن نزولى كه ذكر شد مناسبتر ديده است ..