اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٣ - آفات علم بى عمل

عمل به عملش نكند، موعظه و پند او از قلبها مى‌لغزد، چنانكه باران از روى جسم صاف (مثل سنگ صاف) مى‌لغزد و نفوذ نمى‌كند».

علم كه بايد مؤثر در قلوب شود، نفوذناپذير مى‌شود، كارائى علم و نفوذپذيرى آن به عمل است.

٣- علم بى عمل نه تنها مفيد نيست، كه دور كننده از خداوند و رحمت او نيز هست. بعضى مى‌گويند علم بى عمل بى‌فائده است، ولى بايد گفت اى كاش چنين بود يعنى اى كاش مانند حيوان چهارپائى بود كه بر او كتاب بار است و به او ضرر نمى‌زند، علم بى عمل سنگدلى و قساوت و بدبختى مى‌آورد و نتيجه آن دورى از رحمت الهى است.

در روايتى آمده كه شخصى نزد امام زين‌العابدين (عليه السلام) آمد و از حضرت درباره مسائلى سؤال كرد و حضرت پاسخ گفتند، سپس خواست سؤال از مثل همان مسائل كند، حضرت فرمودند:

«مكتوب فى الانجيل: لا تَطلُبُوا علِمَ ما لا تَعلَمون و لمّا تعمَلوا بما عَلِمتُم فَانّ العلم اذا لم يعمل به لم يَزَدْ صاحبه الّا كُفْراً و لم يَزْدَد من اللّه تعالى الّا بُعْداً»:

«در انجيل نوشته شده كه دانستن آنچه نمى‌دانيد را طلب نكنيد، در حالى كه هنوز به آنچه مى‌دانيد عمل نكرده‌ايد، زيرا علم هنگامى كه به آن عمل نشود، صاحبش را غير از كفر نمى‌افزايد، و به غير از دورى از خداوند چيزى زياد نمى‌كند». [١]

از حضرت عيسى (عليه السلام) نقل شده كه فرمود: «ديدم سنگى را كه روى آن نوشته بود، مرا برگردان، من برگرداندم، در پشت آن نوشته شده بود:

«مَنْ لا يَعمَل بِما يَعْلَمُ مَشؤُومٌ عَلَيهِ طَلَبُ مالا يَعْلم وَ مَرْدُودٌ عَلَيه ما عَلم»:

«كسى كه عمل به آنچه مى‌داند نكند، طلب آنچه نمى‌داند براى او بدبختى است، و آنچه مى‌داند بى‌فائده و مردود

[١]. بحار الانوار، جلد ٢، صفحه ٢٨، و مقدمه معالم و ميزان الحكمه، جلد ٦، صفحه ٥٠٣ ..