اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦١ - ٩٧- مصيبتزده را شماتت نمىكنيد

مؤمنين مسرور شود، و از اين رو به كسى كه به قلب مؤمن ادخال سرور كند پاداش مى‌دهد.

گاهى شماتت، به قلب انسان چنان مى‌كند، كه شمشير و نيزه نمى‌كند، بى‌جهت نيست كه امام سجاد (عليه السلام) اين قدر ناليدند، وقتى از ايشان سؤال شد، كجا سخت‌تر به شما گذشت؟! سه بار فرمود: «الشام، الشام؛ الشام»: زيرا در شام بسيار مردم بر حال ما خوشحال بودند و زخم زبان زدند»!

درد از دست دادن پدر و برادران و اسارت زن و بچه‌ها، اين قدر تحت الشعاع قرار گرفت كه از آنها شكايت نكردند و سخن از شام گفتند!

در روايتى از رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) است كه وقتى اهل بلا و مصيبت را ديديد، شكر و سپاس خدا كنيد كه شما به مصيبت گرفتار نشديد، ولى نگذاريد آنها بشنوند، زيرا ناراحت مى‌شوند. [١] يعنى هم متأثر شويد به حال آنها و هم خود شاكر باشيد كه دچار مصيبت نشده‌ايد.

مؤمن واقعى آن است كه از مصيبت ديگران خشنود نشود و از وارد شدن حوادث ناگوار نسبت به خود و خانواده‌اش جزع و فزع نكند.

بقول آن شاعر در وصف فردى مى‌گويد:

«نمى‌بينى او را كه خشنود به مصيبت ديگرى شود و نمى‌بينى از شرور كوبنده جزع و فزع كند». [٢]

مرحوم الهى، در ذيل اين فراز (و لا يشمت بالمصائب) مى‌گويد:

[١]. شرح نهج البلاغه خوئى، ذيل همين فراز.

[٢]. شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، جلد ١٠، صفحه ١٦٠ ..