اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٤ - معروف در قرآن و روايات

او بده و من چنين كردم، سپس سوار شديم و به راه خود ادامه داديم. به حضرت گفتم: اين نصرانى بود، آيا به نصرانى هم تصدّق و يارى مى‌كنيد؟! فرمودند: بله وقتى در اين حال است چنين مى‌كنيم». [١]

نكته‌اى در اينجا قابل تذكر است اين كه اولا سعى كنيد كار نيك خود را با منّت همراه نكنيد، زيرا اساساً ملاك عمل‌

نيك و معروف ترك منّت است‌

«ملاك المعروف ترك المَنّ به» [٢]

اگر منت گذاشتى گويا كه عملى انجام نداده‌اى.

پس عمل نيك خود را با عدم اظهار آن زنده كنيد، مولى على (عليه السلام) مى‌فرمايند:

«احيوا المعروف باماتَتِه فَانّ المِنَّة تهدم الصنيعة»:

«كار نيك خود را با ميراندان آن زنده كنيد (يعنى اظهار نكنيد و منّت نگذاريد) زيرا منّت، عمل انجام شده را نابود مى‌كند». [٣]

و ثانياً عمل نيك را نيمه كاره نگذاريد، زيرا زيبائى عمل به اتمام آن است

«جمال المعروف اتمامه» [٤]

به پايان رساندن عمل بهتر از شروع آن است‌

«اكمال المعروف احْسنْ مِنْ ابتدائه». [٥])

عمل بايد همچون فرزند تربيت شود تا رشد كند، مولى على (عليه السلام) فرمودند:

«مَنْ لم يُرَبّ معروفَه فَقَد ضَيَّعَه»:

«كسى كه عمل نيك خود را تربيت و پرورش ندهد، آن را ضايع كرده است» [٦] و در روايتى ديگر فرمودند: گويا اصلا عملى انجام نداده‌

[١]. وسائل، جلد ٦، صفحه ٢٨٥.

[٢]. مستدرك، جلد ٢، صفحه ٤١٣ «از امام على (عليه السلام)».

[٣]. غررالحكم (در همين كتاب شريف هست كه فرمودند: «احىِ معروفَك بَاماتَتِه» «عمل نيك خود را با ميراندن آن زنده كنيد».

[٤]. همان مدرك.

[٥]. غررالحكم- بحار، جلد ٧٨، صفحه ١١١.

[٦]. غررالحكم ..