اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - ٦٥- كوتاهى آرزوها

در روايت نبوى معروف از طرق مختلف رسيده نبىّ اكرم (صلى الله عليه و آله) مى‌فرمايد: «اى اباذر، بپرهيز از طول آرزوهاى خود، زيرا تو در روز خود (كه امروز است) هستى و در بعد امروز نيستى، اگر براى تو فردائى باشد، در فردا باش، چنانكه در امروزى و اگر براى تو فردائى نبود، پشيمان بر زياده‌روى و افراط خود در امروز نيستى.

اى اباذر چه بسيار كسانى كه اميد به روزى بسته بودند، و نتوانستد آن را تكميل كنند، و چه بسيار منتظر فردائى كه به فردا نرسيد، اى اباذر اگر در اجل و عاقتب آن بنگرى، از آرزو و فريب آن غضبناك شوى.

اى اباذر اگر صبح كردى با نفس خود نسبت به عصر سخن گو و اگر عصر كردى نسبت به صبح سخن مگو، و از سلامتى خود قبل از بيمارى استفاده كن، و از زندگيت قبل از مرگت فائده ببر، زيرا نمى‌دانم اسم تو فردا چيست». [١]

از انس نقل شده كه گفت پيامبر (صلى الله عليه و آله) خطى كشيدند و فرمودند: اين انسان است و خطى ديگر در كنار آن‌

كشيدند، فرمودند: اين هم اجل و مرگ است و خط ديگرى دورتر از خط دوم كشيده فرمودند: اين هم آرزو و اميد انسان است، در فكر ان بسر مى‌برد كه نزديكتر (يعنى مرگ) او را مى‌گيرد. [٢]

در روايتى ديگر شبيه به اين مضمون هست كه حضرت سه چوب به جاى خط گذاردند. [٣]

در روايتى آمده كه دو بنده از بندگان خدا به هم برخورد كردند، يكى به ديگرى گفت: كوتاهى آرزوى تو چقدر است؟ گفت: اين كه اگر صبح كنم اميد ندارم، عصر كنم و اگر عصر كنم، اميد ندارم صبح كنم، ديگرى گفت تو آرزويت طولانى است، اما من اميد ندارم، اگر نفسى بكشم بازگردد و اگر داخل شد، خارج شود. [٤]

[١]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ٤، صفحه ٢٠٤.

[٢]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ٤، صفحه ٢٠٤.

[٣]. تنبيه الخواطر، صفحه ٢٢٦- ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ١٤٣.

[٤]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ٤، صفحه ٢٠٤ ..