اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٦ - ٦٣ و ٦٤- آميختن حلم با علم و گفتار با كردار

مسير خود استقامت مى‌كند.

امام صادق (عليه السلام) در روايتى در كافى فرمودند:

«اطلبُوا العِلْم وَ تَزَيَّنُوا مَعَه بِالحِلم و الوَقار و تواضَعوا لِمَنْ تُعَلّمُونَه العلم و تواضَعُوا لِمنْ طلبتمُ منه العلم و لا تَكُونُوا عُلَماء جبّارين فَيَذْهبَ باطلُكم بِحِقِّكم»:

«علم را طلب كنيد و خود را با

توجه به علمتان به حلم و وقار زينت دهيد و براى كسانى كه به آنها علم مى‌آموزيد، متواضع باشيد، و نيز براى كسانى كه از آنها علم مى‌گيريد، خاضع باشيد، و همچون دانشمندان جبار و اشراف‌منش نباشيد كه باطل شما حق شما از ميان مى‌برد». [١]

و در روايتى ديگر «معاوية بن وهب» از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‌كند كه فرمودند:

«كانَ اميرالمؤمنين (عليه السلام) يقول يا طالب العلم انّ للعالم ثلاث علامات: العلم و الحلم والصمت و للمتكلّفِ ثلاث علامات: يُنازع مَنْ فَوقَه بالمعصية و يظلم مَن دونَه بالغلبة و يُظاهِرُ الظلّمة»:

«اميرالمؤمنين (عليه السلام) فرمود: دانشمند (واقعى) داراى سه علامت است: دانش و بينش، حلم و بردبارى، سكوت و آرامش و وقار، و براى عالم‌نماها و دانشمندانى كه با تكلف، جامه علم را بر قامت نارساى خود پوشاندند، سه نشانه وجود دارد: با دانشمندانِ برتر و والاتر از خويش با كردارهاى آلوده به گناه، درگير شوند و با آنان بستيزند و نسبت به دانشمندان فرومايه‌تر از طريق قهر و غلبهف ستمگرانه عمل كنند و ديگر آنكه از ستمگران و جفاپيشگان، حمايت و پشتيبانى نمايند».

در حديث ديگرى از اميرالمؤمنينعلى (عليه السلام) است كه فرمود:

«لا يكون السَّفَة و الغِرَّة فى قلبِ العالم»:

«بى‌حوصلگى و غفلت در قلب عالم نمى‌باشد». [٢]

بارى نقش علم دادن طرح است، و نقش حلم اجراء كردن آن، علم طرح دهنده و حلم مجرى آن است، در روايتى از امام صادق (عليه السلام) است كه:

«العِلْمُ خَليل‌

[١]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٤٤، ذيل همين فراز.

[٢]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٤٤، ذيل همين فراز ..