اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨ - ٥٠- آراستگى در عين تهيدستى

خوكى بود، از گوشت آن نخوريد و همچنين است ديگر مسائل اسلام.

در روايات است كه «عفاف زينت فقر و تنگدستى است» [١]، «كسى كه اظهار فقر كند، قدر و ارزش خود را و شخصيت خود را ذليل كرده است» [٢]، «مخفى كردن فقر و امراض از جوانمردى است» [٣]، «خداوند فقر را امانت در نزد خلقش قرار داده، پس كسى كه آن را پنهان كند خدا اجر روزه‌دار نمازگزار به او عنايت كند» [٤] و «خداوند دوست دارد مؤمن را وقتى كه فقير و خويشتندار باشد». [٥]

در اينجا به حالاتى از علماء اشاره كنم كه چگونه با زهد فقيرانه زيستند و تحمل كردند، و وجهه خود را از دست ندادند: ١- آقا سيد حسن قوچانى نجفى كه يكى از شاگردان عالم بزرگوار آقا سيد محمدباقر درچه‌اى (استاد مرحوم آية اللّه العظمى بروجردى) و شاهد وضع زندگى او نزديك بوده است، درباره اين مرد بزرگ مى‌نويسد:

«بسيار زحمت مى‌كشيد و شب و روز مشغول مطالعه و تفكر علمى بود، در مدرسه نيم‌آور ساكن بود و در شهر منزل نداشت و زن و بچه‌اش در درچه پياز (محل تولدش) بودند. پنجشنبه و جمعه را به روستاى درچه پياز مى‌رفت و عصر جمعه نان و ماست يك هفته را به مدرسه مى‌آورد و تا آخر هفته‌

در مدرسه مانند ساير طلبه‌ها مى‌گذراند، سيد محمدباقر شب زنده‌دار و شوخ‌طبع بود و فقيرانه به سر مى‌برد». [٦]

[١]. قال على (عليه السلام): «العفاف زينة الفقر» (بحار، جلد ٧٢، صفحه ٩٣- نهج‌البلاغه، حكمت ٦٨، صفحه ٣٤٠).

[٢]. «من اظهر فقره أذلّ قدره» (غرر الحكم).

[٣]. اخفاء الفاقة و الامراض من المرّوة (غرر الحكم).

[٤]. «انّ اللّه جعل الفقر امانة عند خلقه فمن ستره اعطاه اللّه مثل اجر الصائم القائم ..». (كافى، جلد ٢، صفحه ٢٦٠، جزء ٣، از رسول اللّه و صفحه ٢٤١، خبر ٨، از على (عليه السلام)).

[٥]. «انّ اللّه يحبّ المؤمن اذا كان فقيراً متعفّفاً» (كنز العمال، خبر ١٦٦٤٩ از رسول اللّه (صلى الله عليه و آله)) (اين اخبار را نيز صاحب ميزان الحكمه در جلد ٧، صفحه ٥١٩ آورده است).

[٦]. سياحت شرق، صفحه ٤- ١٦٣ ..