اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢ - ٤٨- ميانهروى در حال غنا
التّمر و وَقُوده السَّعَفَ اذا وَجَدَه»:
«همانا نان او جو و حلوا و شيرينى او خرما و وسيله آتش گيراندن او چوب خرما بود، اگر آن را مىيافت». [١]
پس سعى كن اى برادر با يادآورى زندگى پيامبر (صلى الله عليه و آله) و رهبر خود، زندگى مقتصدانه و متعادلى برگزينى كه به قول ابن ميثم شارح نهجالبلاغه، ميانهروى فضيلت عدل در استعمال متاع دنيا است، و حذف زوائد بر قدر ضرورت.
از اسراف و تبذير دورى كن، كه در روايت ريختن آب زيادى در ظرف پس از نوشيدن، يا دور ريختن هسته خرما از اسراف و تبذير شمرده شده است.
نقل شده كه روزى امام صادق (عليه السلام) دستور دادند تا رطب براى خوردن حاضران آوردند، كه بعضى رطب را مىخوردند و هسته ان را به دور مىافكندند، فرمود: «اين كار را نكنيد كه اين تبذير است و خدا فساد را دوست نمىدارد». [٢]
و نيز نقل شده پيامبر (صلى الله عليه و آله) از راهى عبور مىكردند كه يكى از يارانشان به نام سعد مشغول وضو گرفتن بود، و آب زياد در وضو مصرف مىكرد، پيامبر (صلى الله عليه و آله) فرمود: «چرا اسراف مىكنى اى سعد!» سعد عرض كرد: آيا در آب نيز اسراف است؟!
حضرت فرمود:
«نَعَم و ان كُنتَ على نِهر»:
«آرى هر چند در كنار نهر باشى». [٣]
مرحوم الهى اين بلبل باغ سخن در ذيل اين فراز (و قصداً فى غِنىّ) گويد:
|
وگر يابد غنى در دار فانى |
گزيند اقتصاد زندگانى |
|
|
نه با اسراف و تبذير است خورسند |
نه در زنجير حرص و بخل پابند |
|
|
نه سرمست غرور بى نيازى است |
نه پابست خيالات مجازى است |
|
|
گدايان چون به ثروت دست يابند |
چو مستان سر زحكم عقل تابند |
[١]. مشكوة الانوار، صفحه ١٣ به نقل از كتاب تكامل در پرتو اخلاق نوشته غلامرضا سلطانى، صفحه ١٥٨.
[٢]. تفسير صافى، ذيل آيه ٢٦، سوره اسراء.
[٣]. تفسير صافى، ذيل آيه ٢٦، سوره اسراء ..