اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٨ - ٣٧- ٤٠- ترس از مسئوليتها
به قول بزرگان «ما يُنْظَرُ بى الشىءُ فَهُوَ فان فى ذلك الشىء» آن وسيلهاى كه به واسطه آن چيزى موردنظر قرار مىگيرد فانى در آن شىء است، مثلا وقتى صورت خود را در آئينه مىبينيم و يا به ساعت نگاه مىكنيم ساعت چند است، آئينه و ساعت وسيلهاى بيش نيست كه نظر به آن مورد توجه اصلى نيست، الفاظ هم آينه معانى است پس نظر به عمل كن نه لفظ.
٢- اتقان عمل و محكم كارى آن- از دستوراتى كه به ما دادهاند و حتى اگر دستورى از طريق شرع هم در اين باره به ما نمىرسيد، عقل چنين حكم مىكرد، انجام دادن كار به نحو ريشهدار و اساسى است، عقل مىگويد يا كارى مكن يا اگر كردى بايد اساسى كار انجام دهى، و الّا كار دوباره كردن از عاقل صادر نمىشود.
پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) در جريانات مختلف اين مسئله را به مسلمانان گوشزد مىفرمود، در جريان دفن «سعد بن معاذ» پيامبر (صلى الله عليه وآله) خود وارد قبر او شده و لحد آن را ساخته و آجرها را چيده و سپس سنگ و گل خواستند و بين آجرها را پر كردند، وقتى فارغ شدند و خاك ريختند و قبر را صاف نمودند، رو به اصحاب كرده فرمودند:
«انّى لَاعلَمُ انّه سَيَبْلى و يَصل اليه البَلاء و لكنّ اللّه يُحِبّ عبداً اذا عمل عَمَلا احْكَمَه»:
«من مىدانم كه آن (ميت يا قبر) به زودى پوسيده و فاسد و خراب مىشود ولى خداوند دوست دارد وقتى بنده عملى را انجام مىدهد، با محكمكارى انجام دهد». [١]
از اين جمله مىتوان استفاده كرد كه شايد بعضى در ذهنشان اين بود كه اين ميت پس از مدّتى مىپوسد و يا قبر
در اثر حوادث خراب مىشود، چرا پيامبر (صلى الله عليه وآله) اين قدر دقت مىكند و وقت صرف مىنمايد و پيامبر (صلى الله عليه وآله) آنگونه جواب دادند.
در جريان دفن فرزند خود ابراهيم نيز نقل شده است وقتى قبر را پوشاندند، روزنهاى در قبر بود كه حضرت با دست خود آن را صاف كردند و سپس فرمودند:
«اذا عَمِلَ احَدُكُم عَملا فَليُتْقَنْ»:
«زمانى كه عملى را يكى از شما انجام داديد، محكم
[١]. وسائل الشيعه، جلد ٢، صفحه ٨٨٤ ..