ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٨٧ - مقصود و تفسير

دلالت كردن بر اينكه قرآن صفت كلام معتاد و معمول بين مردم نيست، و آن شعر نيست بلكه آن صنفى از كلام و خارج از انواع سخنان معتاده و معموله است. و هر گاه دور بود از آنچه عادت بر آن جارى شده در تأليف كلام پس اين دلالتش بيشتر است بر اعجاز قرآن.

و قول خدا:( قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ‌). معنايش اينست كه شما باور نميكنيد كه قرآن از نزد خداست. و اراده كرده بقليل نفى ايمان كلّى آنها، چنان كه مى‌گويى بكسى كه تو را ديدن نميكند قل ما تأتينا بگو نمى‌آيى نزد ما و قصد تو اينست كه اصلا پيش ما نمى‌آيى. پس معناى لا تؤمنون به و لا تتذكرون و لا تتفكّرون ايمان بآن نميآوريد و متذكّر نميشويد و فكر و انديشه نميكنيد پس بدانيد معجزه را و فرق بگذاريد ميان آن و شعر و كهانت.

(تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ‌) بيان فرمود كه آن نازل شده از نزد خدا است بر زيان جبرئيل تا اينكه خيال نشود كه آن كلام جبرئيل است.

(وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا) اگر محمّد ٦ ببندد بر ما( بَعْضَ- الْأَقاوِيلِ‌) يعنى دروغى بر ما نسبت دهد و چيزى كه ما نگفتيم از خود درآورده و بما نسبت دهد يعنى اگر سخنى بتكلّف و زحمت از پيش خودش بگويد.

(لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ‌) ابن جرير گويد: يعنى از دست راستش بر طريق ذلّت و خوارى ميگيريم. چنانچه سلطانى ميگويد:

اى غلام بگير از دستش پس آن را بطور اهانت و سبكى و خوارى خواهد گرفت.

حسن و ابى مسلم گويند: يعنى هر آينه دست راستش را قطع خواهيم‌