ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٤٥ - شرح لغات
و دشمنى و مانند آنست قول شاعر:
|
يتقارضون اذا التقوا فى مجلس |
نظرا يزيل مواقع الاقدام |
|
هر گاه در مجلسى بهم برميخورند از يكديگر با چشمانشان ميچينند بطورى كه قدمها را ميلغزاند و از جا ميكند، شاهد اين بيت كلمه نظرا ميباشد كه به معناى نظر كينه و عداوت است.
شرح لغات:
المغرم: چيزيست كه لازم ميشود از دينى كه اصرار ميشود در پرداخت آن و اصل آن از لزوم باصرار است، و از آنست قول خدا: انّ عذابها كان غراما، البته عذاب آن لازم است جدّا.
شاعر گويد:
|
يوم الجفار و يوم النسار |
كانا عذابا و كان غراما[١] |
|
روز جفار و روز نسار دو روز سختى بودند و روز لازمى بود، شاهد اين بيت كلمه غراما است كه بمعناى لازم آمده است.
المثقل: حمل سنگين است و آن سنگينى بدين و سنگين بعيال، و سنگين بحقوق لازمه و امور واجبه است كه بر ذمه اوست.
المكظوم: محبوس از تصرف در امور و از آنست كظمت رأس القربة اذا شددته حبس كردم سر مشك را وقتى كه آن را محكم بستم، و كظم غيظه
[١] روز جفار روز مشهوريست ميان عرب كه ميان بنى بكر و بنى تميم، جنگ سختى سر آب جفار در گرفت و بسيارى از طرفين تلف شدند و آن روز ضرب المثل شد و همچنين روز نسار كه ميان بنى اسد و ذبيان با بنى جشم ابن معاويه سر چاه نسار كه از بنى عامر بود جنگ درگرفت مانند روز جفار كه چاه آبى متعلّق به بنى تميم بود در نجد.( مترجم)