ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٠ - شرح لغات

قاعده كه بگويد النّشور و امنتم به بدل كردن همزه را بالف محض، و سيبويه اين تبديل را در شعر و در تنگى قافيه جايز دانسته. و قاعده گفته ابى عمرو بنا بر آنچه سيبويه از او حكايت كرده اينست كه هر گاه دو همزه با هم جمع شد اوّلى از آن را تخفيف ميدهند نه دوّمى را به اينكه اوّلى از آن دو را تبديل بواو ميكنند چنانچه ابن كثير كرده و امّا همزه دوّمى را اگر خواهد ثابت دارد و اگر خواست تخفيف دهد. و تخفيفش اينست كه آن را بين همزه و الف قرار دهد. و شايد ابا عمرو اين قول را در اين مورد ترك صورت ديگرى اتّخاذ كرده و آن تخفيف دوّمى از آن دو همزه است وقتى با هم التقا كردند غير از اوّلى.

شرح لغات:

اللطف: از خدا بمعنى رأفت و رحمت و مدارا كردن است.

و اللطيف: يعنى رفيق به بندگان خود گفته ميشود لطف به يلطف لطفا وقتى باو رفاقت كند.

و الذلول: از مركبها آن مركب رام است كه در سوارى آن سختى- نيست.

مناكب زمين روى آنست. و منكب هر چيزى بالاى آنست و اصل آن طرف است و از آنست منكب الرّجل منكب و شانه مرد الرّيح النكبى و باد شديد است.

و النّشور: زندگى بعد از مرگ است گفته ميشود نشر الميّت ينشر نشورا مرده زنده شد زنده ميشود زنده شدنى هر گاه زندگى كرد و انشر اللَّه يعنى خدا او را زنده كرد.