فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤ - ديه جراحات زن هرگاه به ثلث برسد آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى
انگشت را قطع مىكند، بايد سى شتر بدهد و چهار انگشت را قطع مىكند، بايد بيست شتر بدهد؟ ما در عراق اين سخن را مىشنيديم و از گوينده آن بيزارى مىجستيم و مىگفتيم آورنده آن، شيطان است.
فرمود: بس كن ابان! پيامبر(ص) اين چنين حكم كرد كه زن تا ثلث ديه با مرد برابر است، هرگاه به ثلث رسيد، به نصف باز مىگردد. ابان، تو از روى قياس با من سخن گفتهاى؛ در حالى كه اگر قياس در سنت راه يابد، دين نابود مىشود.
٤. صحيحه جميل بن درّاج از امام صادق (ع):
قال: سألت أبا عبداللّه (ع) عن المرأة بينها و بين الرجل قصاص؟ قال: نعم، في الجراحات حتى تبلغ الثلث سواء، فإذا بلغت الثلث ارتفع الرجل و سفلت المرأة؛ (٢٠)
جميل مىگويد از امام صادق (ع) پرسيدم: آيا ميان زن ومرد قصاص هست؟ فرمود: آرى، در زخمها تا به ثلث برسد برابرند، هرگاه به ثلث رسيد، ديه مرد بالا مىرود و ديه زن پايين مىآيد.
اين روايت را شيخ صدوق به نقل از جميل و از محمد بن حمران آورده و شيخ طوسى آن را از جميل و از عبدالرحمن بن ابى نجران اين گونه نقل كرده است:
نعم في الجراحات حتى يبلغ (تبلغ) الثلث سواء، فإذا بلغ (بلغت) الثلث سواءً ارتفع الرجل و سفلت المرأة؛ (٢١)
آرى، در زخمها تا درست به ثلث برسد [برابرند]، هرگاه به ثلث تمام رسيد، ديه مرد بالا مىرود و ديه زن پايين مىآيد.
(٢٠) كافى، ج٧، ص ٣٠٠.
(٢١) من لايحضره الفقيه، ج٤، ص ٨٩؛ تهذيب الأحكام، ج١٠، ص١٨٤.