فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨ - ديه جراحات زن هرگاه به ثلث برسد آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى

به طرد و عكس (١١)، قول مذهب ما و برخى از مذاهب ديگر است. اما طبق مذهب ما هرگاه عضوى از مرد در برابر عضوى از زن قصاص شود، اگر بيش از ثلث ديه باشد، تفاضل آن به مرد برگردانده مى‌شود؛ چنان كه در قصاص نفس گفتيم. (١٢)

از عبارت شيخ طوسى در كتاب خلاف، خلاف اين معنا برداشت مى‌شود:

زن تا ثلث ديه با مرد برابر است، چون به ثلث ديه رسيد، ديه او نصف مى‌شود. عمر بن خطّاب و سعيد بن مسيّب و زهرى و مالك و احمد و اسحاق، همين را گفته‌اند. ربيعه گفته است: ارش زخم جائفه و مأمومه زن تا به حد ثلث ديه نرسد، با مرد برابر است، چون از ثلث بيشتر شود، نصف مى‌گردد. عمر ديه زخم جائفه زن را همچون مرد وديه بيش از آن را نصف قرار داد. رأى قديم شافعى نيز همين بوده است. حسن بصرى مى‌گويد: ارث دست يا پاى زن تا به نصف ديه نرسد، با مرد برابر است، هرگاه به نصف رسيد، ديه زن نصف مى‌شود.

رأى جديد شافعى اين است كه ديه زن در هيچ حالى با ديه مرد برابر نيست، بلكه چه كم باشد چه زياد، نصف ديه مرد است. بنابراين ديه يك انگشت مرد سه شتر و ثلث است و ديه يك انگشت زن نصف آن يعنى يك شتر و دو سوم شتر است، ديه بيش از يك انگشت نيز چنين است. اينان (فقهاى اهل