٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩ - ديه جراحات زن هرگاه به ثلث برسد آیة الله سيد محمود هاشمى شاهرودى

سنت) اين حكم را از على (ع) روايت كرده‌اند. ليث بن اسد از فقهاى مصر و ابن ابى ليلى و ابن شبرمه و ثورى و ابو حنيفه از فقهاى كوفه بر همين رأيند. عبيداللّه‌ بن حسن عنبرى نيز همين را گفته است.

گروهى گفته‌اند: ارش دندان و موضحه زن تا به يك بيستم ديه مرد نرسد، با مرد برابر است و هرگاه به يك بيستم ديه رسيد، نصف مى‌گردد. ابن مسعود و شريح بر اين قول اند.

گروهى ديگر گفته‌اند: زن در ارش زخم منقله تا به يك دهم و نصف يك دهم [١٥/٠] ديه نرسد، با مرد برابر است. هرگاه به اين حد رسيد، نصف مى‌شود. زيدبن ثابت و سليمان بن يسار بر اين قول اند.

دليل ما، اجماع شيعه و روايات آنان است. عمرو بن شعيب از پدرش از جدش از پيامبر (ص) نقل كرده است كه فرمود: «المرأة تعاقل الرجل إلى ثلث ديتها؛ زن تا ثلث ديه‌اش با مرد برابر است».

ربيعه مى‌گويد: به سعيد بن مسيب گفتم: ديه انگشت زن چقدر است؟ گفت: ده شتر است. گفتم: ديه دو انگشت؟ گفت: بيست شتر. گفتم: ديه سه انگشت؟ گفت: سى شتر. گفتم: ديه چهار انگشت؟ گفت: بيست شتر. گفتم: چون آسيب او بيشتر شد، ديه‌اش كمتر مى‌شود؟ گفت: سنت چنين است. عبارت «سنت چنين است» در كلام او دلالت بر آن دارد كه منظور او سنت پيامبر (ص) و اجماع صحابه و تابعين بوده است. (١٣)

ابن ادريس نيز قول دوم را برگزيده است. او در سرائر مى‌گويد:

زنان و مردان در ديه اعضا و زخم‌ها مشترك اند: دندان در برابر دندان، انگشت در برابر انگشت، موضحه در برابر موضحه، تا ديه زن از ثلث ديه مرد بگذرد، چون از ثلث ديه گذشت، ديه زن كاهش مى‌يابد و ديه مرد دو برابر مى‌شود. (١٤)


(١٣) ينابيع الفقهيه، ج٤٠، ص٦٦.
(١٤) سرائر، ج١، ص ٣٥١.