٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٠ - عول در فرائض آیة الله جعفر سبحانى

على (ع) به او فرمود: اين سخن براى تو فايده‌اى ندارد، اگر من بميرم يا تو بميرى، ميراث ما را مطابق آنچه مردم عمل مى‌كنند و بر خلاف نظر تو، تقسيم مى‌كنند. او گفت: اگر بخواهند، بيايند تا فرزندانمان و فرزندانشان، زنانمان و زنانشان و خودمان و خودشان را فراخوانيم، آن گاه مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغ گويان قرار دهيم. (٨)

جصّاص در تفسيرش از عبيداللّه‌ بن عبداللّه‌ بن عتبة بن مسعود نقل كرده است:

من و زفربن اوس بن حدثان بر ابن عباس، بعد از آنكه به بصره رفته بود، وارد شديم. بحث فرائض ميراث پيش آمد، ابن عباس گفت: آيا فكر مى‌كنيد كسى كه حساب شن‌هاى انبوه را دارد، حساب نصف و نصف و ثلث مال را نداشته باشد كه وقتى دو نصف مال برود، جايى براى سهم ثلث باقى نماند. زفر به ابن عباس گفت: چه كسى اوّلين بار عول را در فرائض روا داشت؟ ابن عباس گفت: عمر بن خطّاب. گفت: چرا؟ ابن عباس گفت: وقتى فرائض نزد او درهم تداخل كردند، عمر به ورثه گفت: به خدا سوگند، نمى‌دانم با شما چه كنم؟ به خدا سوگند، نمى‌دانم خدا كدام يك از شما را مقدم و كدام يك را مؤخر داشته است. در مورد اين مال چاره‌اى بهتر از آن نمى‌دانم كه نسبت به سهمى كه داريد، آن مال را بين شما تقسيم كنم. آن گاه ابن عباس گفت: به خدا سوگند، اگر عمر كسى را كه خدا مقدم داشته، مقدم مى‌داشت و آن را كه خدا مؤخر داشته، مؤخر مى‌داشت، در فريضه عول رخ نمى‌داد. زفر به او گفت: كدام يك از آنها مقدم و كدام يك مؤخر است؟ پاسخ داد: هر فريضه‌اى كه زايل نمى‌شود مگر به فريضه‌اى ديگر، صاحب آن فريضه مقدم است و آن، فريضه زوج است كه يك دوم


(٨) مغنى المحتاج، ج٣، ص ٣٣؛ مبسوط، ج٢٩، ص١٦١.