فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٧ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (١) رسول مزروعى
فرزند شده، سپس از او جدا شده است؛ كى مىتواند فرزندش را بگيرد؟ حضرت نوشت:
إذا صارله سبع سنين فإن أخذه فله و إن تركه فله؛ (٦٣)
هنگامى كه او هفت ساله شد، مىتواند او را بگيرد و مىتواند او را در نزد مادرش بگذارد.
نكات
١. مستفاد از روايت، احقيّت پدر بعد از هفت سالگى كودك است و پدر نمىتواند قبل از آن كودك را از مادر بگيرد.
٢. حكم دختر و پسر در آن يكسان است (اطلاق ولد).
٣. مورد روايت طلاق است و از اين جهت اطلاق ندارد.
٤. اطلاقِ تعليق بر خواست پدر نشان مىدهد كه در حكم حضانت، رعايت مصلحت و حق پدر نيز شده است و چنين نيست كه مصلحت كودك، محور در احكام حضانت بوده باشد و در مقام تزاحم با مصلحت پدر، دائماً مصلحت كودك مقدم شود.
روايت هشتم
محمّد بن علي بن الحسين با اسناد خود از حسن بن محبوب، از ابى ايوب، از فضيل بن يسار، از امام صادق(ع) روايت مىكند كه فرمودند:
أيّما امرأة حرّة تزوّجت عبداً فولدت منها أولاداً فهي أحقُّ بولدها منه و هم أحرار، فإذا اعتق الرّجل فهو أحقّ بولده منها لموضع الأب؛ (٦٤)
(٦٣) وسائلالشيعه، ج ٢١، ص ٤٧٢، ح ٧ ؛ السرائر، ج ٣، مؤسسة النشر الاسلامى، ص ٥٨١.
(٦٤) وسائلالشيعه، ج ٢١، آلالبيت(ع)، ص ٤٥٩، ح ١، باب ٧٣ از ابواب احكام الاولاد از كتاب النكاح؛ من لايحضرهالفقيه، ج ٣، ص ٢٧٥، ح ٣.