هر زن آزادى كه با بنده‌اى ازدواج كند واز او داراى فرزندانى شود، آن زن به فرزندان سزاوارتر است و آنان نيز آزادند، و چنانچه مرد از بندگى آزاد شود، آن گاه او به فرزندانش سزاوارتر از زوجه‌اش خواهد بود، به جهت مقام پدرى.

نكات

١. روايت، بنا بر تحقيق موثقه و دست كم موثوق الصدور است.

٢. مورد روايت اگر ظاهر در زندگى مشترك نباشد، دست كم از اين جهت اطلاق دارد.

٣. اطلاق روايت، دالّ بر احقيّت پدر در صورت حرّ بودن وى براى تمام دوران كودك مى‌باشد.

٤. روايت فرقى ميان حضانت پسر و دختر نگذاشته است و حكم در آن از اين جهت نيز اطلاق دارد.

٥. اگرچه روايت در موردِ پدرِ مملوكى است كه بعدها آزاد مى‌گردد، ليكن تعليلى كه در آن آمده، جايى براى توهّم اختصاصِ حكم به اين مورد، باقى نمى‌گذارد.

روايت نهم

محمد بن يعقوب، از محمد بن يحيى، از احمد بن محمد، از ابن محبوب، از داود رقى نقل مى‌كند كه گفت: از امام صادق (ع) در باره زنى پرسيدم كه با بنده‌اى ازدواج كرده است و مرد از او فرزند دار شده، سپس او را طلاق داده و زن با فرزندانش نمانده و ازدواج كرده و آن گاه كه مرد متوجه شده كه آن زن ازدواج كرده، خواسته است كه فرزندش را از او بگيرد و گفته است: من به آنها سزاوارتر از تو هستم كه ازدواج كرده‌اى، امام فرمودند:

ليس للعبد أن يأخذ منها ولدها و ان تزوّجت حتّى يعتق هى أحقّ بولدها منه مادام مملوكاً فاذا اُعتق فهو أحقّ بهم منها؛