٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٥ - عول در فرائض آیة الله جعفر سبحانى

است كه در اين صورت، مستلزم جهل يا بيهوده كار بودن خداوند متعال است و يا اين سهام را با توجه به راه حلى مثل عول در آن مال قرارداده است كه در اين صورت، مستلزم تناقض بين سخن و عمل و اغرا به جهل خواهد شد.

٣. برترى زنان بر مردان در ارث

عول مستلزم برترى زنان بر مردان در برخى موارد ارث است و بديهى است كه اين با روح شريعت اسلامى سازگارى ندارد. اينك بيان چند نمونه:

اگر زنى بميرد و زوج و پدر و مادر و يك دختر وارثان او باشند، بديهى است كه تركه گنجايش دو نصف و يك ثلث را ندارد. حال اگر به عول معتقد باشيم، سهام سيزده سهم مى‌گردد كه دختر شش سهم و پدر و مادر چهار سهم و زوج سه سهم آن را مى‌برند. صورت مسئله چنين است:

١٢١٣ = ١٢ ٣ + ٦ + ٤ =٤١ (سهم زوج) + ٢١ (سهم دختر) + ٦٢ (سهم پدر و مادر) بنابراين سهم دختر در اين صورت و بنابر نظريه عول، شش سهم از سيزده سهم مى‌شود. اما اگر به جاى دختر، پسر بود، به پدر و مادر چهار سهم و به زوج سه سهم از اصل دوازده سهم و باقى مانده كه پنج سهم از اصل دوازده سهم باشد، به پسر مى‌رسيد و بنابراين سهم پسر كمتر از سهم دختر مى‌شود.

اين دليل در روايتى از امام باقر(ع) آمده است. كلينى از محمد بن مسلم از امام باقر(ع) در مورد زنى كه مى‌ميرد و زوج و پدر و مادر و يك دختر برجاى مى‌گذارد، نقل كرده است كه :

للزوج الربع ثلاثة أسهم من إثني عشر سهماً و للأبوين لكلّ واحد منهما السدس سهمين من إثني عشر سهماً و بقي خمسة أسهم فهي للابنة؛ لأنه لو كان ذكراً لم يكن له أكثر من خمسة أسهم من إثنى عشر سهماً، لأن الأبوين لاينقصان كل واحد منهما في السدس شيئاً و انّ الزوج لاينقص من