٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٨ - پژوهشى پيرامون مؤونه در خمس آیة الله رضا استادى

فرزند براى پدر بدون اذن فرزند ـ اين است كه.... علاوه بر اين كه مؤونه فرزند، هم در دوران كودكى و هم در بزرگسالى بر عهده پدر مى‌باشد. (٣١)

پيداست كه در اين بخش از روايات، كلمه مؤونه به معناى هزينه‌هاى زندگى استعمال شده است.

كلمات فقها در باره مؤونه

يكى از راههاى تعيين و تشخيص معناى مؤونه مراجعه به كلمات فقيهان در اين زمينه است؛ زيرا آنان خود از اهل عرف بوده و آنچه در اين باره بگويند به استناد روايات نيست، چون روايات نسبت به تفسير كلمه مؤونه ـ بنابر قول كسى كه برداشت ما را قبول ندارد ـ ساكت است. سخنان فقها در اين زمينه مختلف است. برخى همانند ابن زهره، ابوالصلاح حلبى، علامه حلى، محقّق حلّى و مؤلّف كتاب اصباح الشيعه، اشارة السبق و جامع للشرائع و قواعد الأحكام اصلاً مؤونه را معنانكرده‌اند و فقط به ذكر مصاديق آن اكتفا كرده‌اند؛ زيرا به نظر آنها كلمه مؤونه نيازى به تفسير و توضيح ندارد. برخى ديگر نيز همچون شيخ طوسى (ره)، شيخ مفيد(ره)، ابن حمزه، سيد مرتضى (ره)، سلاّر و ابن ادريس، مؤونه را به چيزى كه انسان به آن نياز دارد يا «آنچه باعث كفايت زندگى انسان شود» تفسير كرده‌اند.

ابن زهره در كتاب غنيه مى‌گويد:

آنچه از سود تجارت و زراعت و يا غير آنها از مؤونه سال اضافه بيايد، خمس آن واجب است. (٣٢)

ابوالصلاح حلبى در كتاب كافى گفته است:

وجوب خمس به چند چيز اختصاص دارد... و همچنين چيزى كه انسان از راه تجارت، صنعت، زراعت، اجاره، هبه، صدقه، ارث، و يا غير اينها به دست مى‌آورد، اگر پس از مؤونه سال چيزى از آن باقى بماند خمس به آن تعلق مى‌گيرد. (٣٣)


(٣١) همان، ج٩، ص٢٣٨.
(٣٢) وسائل الشيعه، ج١٧، ص٢٦٦.
(٣٣) غنية النزوع، ص١٢٩.