فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٠ - پژوهشى در باره توقيع شريف امام زمان(ع) به اسحاق بن يعقوب محمد شقير
مقدمه سوم:ايشان از چند راه مىتوانست صحت انتساب توقيع به امام مهدى(ع) را كشف كند:
نخست با بررسى خود توقيع، دوم به دليل شناختى كه نسبت به اسحاق بن يعقوب داشت و سوم اين كه از اسحاق بن يعقوب و ديگران چگونگى دست يابى به اين توقيع را جويا شود.
مقدمه چهارم:خود توقيع اقتضا مىكند كه مرحوم كلينى توجه ويژهاى به آن داشته باشد؛ زيرا اين توقيع در برگيرنده مسائل و مطالب مهمى است، علاوه بر اين كه در زمان غيبت امام معصوم(ع) صادر شده است.
مقدمه پنجم:كلينى(ره) اين روايت را نقل كرده و نسبت به آن بى اعتنا نبوده است و اگر سند اين توقيع ضعيف بود هرگز آن را نقل نمىكرد (٧).
از اين مقدمات به دست مىآيد كه كلينى(ره) به صحت صدور اين توقيع آگاه بوده است و همين سبب اطمينان ما به صدور آن مىشود؛ چون بسيار بعيد است كه بدون بررسى توقيع به نقل آن اقدام كرده باشد، پس اگر در بررسى خود به ضعف سند توقيع پى مىبُرد هرگز آن را نقل نمىكرد.
از سوى ديگر ـ همان گونه كه برخى از علما گفتهاند ـ توجه به متن توقيع به ما اطمينان مىدهد كه حديثى با چنين تركيب و الفاظ و معانى كه در آن وجود دارد فقط مىتواند از معصوم(ع) صادر شود. آية اللّه سيد محمود حسينى شاهرودى (قده) در اين باره در كتاب حج مىگويد:
نبايد به اعتبار سند اين حديث اشكال كرد؛ زيرا خود توقيع بر جايگاه والاى اسحاق دلالت مىكند، البته بعد از آن كه شواهد صحت صدور ـ كه در متن توقيع وجود دارد ـ مورد توجه قرار گيرد. (٨)
در نهايت اقدام علماى بزرگ در نقل اين توقيع شريف در كتابهاى روايى نيز سبب
(٧) الولاية السياسية، شقيرمحمد، ص ١٨ ـ ٢٠.
(٨) كتاب الحج، ج٣، ص٣٤٨.