٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٨ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى

لازم است، در طلاق دوم هم لازم است. (٣٢)

اما اينكه در فرض دوم هم، طلاق سوم باطل است به اين دليل است كه اين بخش از آيه اگر چه به طلاق سوم مربوط است و نسبت به طلاق اوّل و دوم ساكت است، اما گفتيم كه مضمون برخى از آيات بدون اينكه بين طلاق اوّل ، دوم يا سوم فرقى وجود داشته باشد، بر احكام و ويژگى‌هاى مطلق طلاق دلالت دارد. بنابراين كسى كه همسرش را طلاق داده است، پس از آن مى‌تواند دو كار را كه خداوند تعيين كرده انجام دهد:

{فإذا طلّقتم النساء فبلغن أَجلهنَّ فأمسكوهُنَّ بمعروفٍ أو سرّحوهنّ بمعروفٍ } ؛ (٣٣)

و هنگامى كه زنان را طلاق داديد و به آخرين روزهاى عدّه رسيدند، يا به گونه پسنديده‌اى آنها را نگاه داريد و يا به گونه پسنديده‌اى آنها را رها سازيد.

بنابراين شوهر پس از طلاق همسرش مى‌تواند دو كار انجام دهد:

١ ـ نگاه داشتن به شيوه پسنديده

٢ ـ رها ساختن زن به شيوه پسنديده

خلاصه اينكه اين دو امر از لوازم طبيعت طلاقى است كه قابليت رجوع را دارد. اين مطلب، بيشتر، موقعى روشن مى‌شود كه بدانيم عبارت «فَبَلغن أجلهُنّ» در آيه فوق از قيود غالبى است؛ و گرنه لازم است مرد از همان ابتدا كه همسرش را طلاق داد، به يكى از دو امر مبادرت كند. اما اينكه خداوند اقدام به اين كار را به زمان خاصى ـ يعنى آخرين روزهاى عدّه ـ اختصاص داده، به اين دليل است كه آتش خشم مردى كه خشم بر او مستولى شده، پس از گذشت مدتى از زمان و تفكر در مورد همسرش فروكش مى‌كند و در اين زمان مورد خطاب قرار مى‌گيرد كه مى‌توانى به يكى از دو امر فوق مبادرت ورزى؛ و گرنه طبيعت اين حكم شرعى، يعنى نگاه داشتن به شيوه پسنديده يا رها ساختن زن به شيوه پسنديده، اقتضا مى‌كند كه اين حكم از زمانى كه صيغه طلاق جارى مى‌شود تا زمانى كه عدّه زن به پايان مى‌رسد، جارى باشد.


(٣٢) نيل الاوطار، ج٦، ص٢٣٤.
(٣٣) بقره، آيه ٢٣١.