فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٣ - نكتهها (١٢) رضا مختارى
ضرورت تأسيس مركز موضوعشناسى فقهى است. لازم است با توجه به نكاتى كه مطرح شد در مناسك حج و رسايل عمليه از اين جهات بازنگرى صورت گيرد.
نكته ٤٩:
در روايات شريفه و كتابهاى فقهى ازآغاز تاكنون به خواندن نماز مستحب در چهار زاويه درون كعبه سفارش شده است. ولى شيخ مفيد (م٤١٣) علاوه بر نماز در زواياى كعبه، خواندن دو ركعت نماز در صحن مسجد الحرام، روبه روى چهار ركن كعبه معظّمه را مستحب دانسته و ذيل عنوان «باب الصلاة نحو الأركان» نوشته است:
و من السنّة أن يصلّي بإزاء كلّ ركن من أركان البيت ركعتين، وليكن آخرها الركن الذي فيه الحَجَر، و إن زاد على ركعتين فهو أفضل. فإذا فرغ من الصلاة إلى الأركان فليتّصق بالحطيم... . (٨٩)
ولى اين ناچيز تاكون به حديثى دالّ بر اين مطلب برنخوردهام و از فقهاى ديگر هم ـ با توجه به جستجوى ناقص بنده ـ كسى متعرض آن نشده و چنين نمازى را مستحب ندانسته است، تنها مرحوم سلاّر ديلمى (م ٤٤٨/٤٦٣) در كتاب مراسم ـ كه قاعدةً ايشان هم از مقنعه شيخ مفيد گرفته است ـ فرموده است:
«من السنّة المتأكّدة صلاة ركعتين فمازاد بإزاء كلّ ركنٍ آخرها الركن الذي فيه الحَجر». (٩٠)
به هر حال ظاهراً اين مسأله تنها در كتاب مقنعه مفيد است و شهيد اوّل (م٧٨٦) نيز از وجود آن در مقنعه مطّلع نبوده است. از اين رو ضمن يك درس از كتاب دروس برخى فتاوى و فروع نادر و متفرقه مربوط به حجّ را گرد آورده و از جمله آن فروع، همين سخن سلاّر (رحمه اللّه) در كتاب مراسم است:
درس: منع ابن إدريس من الإحرام عمّن زال عقله... .
و قال: لايكره الإحرام في الكتّان وإن كره التكفين فيه... .
(٨٩) المقنعة، ص٤١٥.
(٩٠) المقنعه، ص٤٢٩.