فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٣ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
سخن ابن حزم باطل است؛ زيرا واژه «مرّتين» در آيه فوق، به دليل وجود قرينه، به معناى مضاعف است؛ و اگر قرينهاى نبود، بايستى آن را بر معناى حقيقى اش حمل مىكرديم، شاهدش اين است كه خداوند در خطاب به همسران پيامبر(ص) دو گونه سخن مىگويد:
{١ ـ يا نساء النبيّ من يأت منكنَّ بفاحشةٍ مبينةٍ يُضاعف لها العذابُ ضعفين و كان ذلك على اللّه يسيراً } ؛ (٢٣)
اى همسران پيامبر! هر كدام از شما گناه آشكار و فاحشى مرتكب شود، عذاب او دو چندان خواهد بود؛ و اين براى خدا آسان است.
{٢ ـ و مَن يقنت منكنَّ للّه و رسوله و تعمل صالحاً نؤتها أجرها مرّتين وأعتدنا لها رزقاً كريماً } ؛ (٢٤)
و هركس از شما براى خدا و پيامبرش خضوع كند و عمل صالح انجام دهد، پاداش او را دو چندان خواهيم داد و رزقى پر ارزش، براى او آماده كردهايم.
اين سخن خداوند در آيه اوّل : {يُضاعف لها العذابُ ضعفين } ،يعنى: «عذاب او دو چندان خواهد بود»، قرينه است بر اين كه مراد خداوند از واژه «مرّتين»، در عبارت «نُؤتها أجرهامرّتين»، دادن اجر مضاعف است نه اجرى پس از اجر ديگر. بنابراين استعمال واژه «مرّتين» در يك مورد به معناى «دو چندان»، دليل نمىشود كه اين واژه در ديگر موارد به همين معناست.
جصّاص گفته است:
دليل بر اين كه مراد خداوند از «مرّتانِ» در آيه «الطلاق مرّتانِ» طلاقى پس از طلاق ديگر و بيان حكم رجوع كردن در كمتر از سه طلاق مىباشد، اين است كه خداوند فرمود: «الطلاق مرّتان»؛ و اين عبارت اقتضا مىكند كه ميان دو طلاق فاصله باشد؛ زيرا اگر مرد، همسرش را دو بار با هم طلاق دهد، درست نيست
(٢٣) احزاب، آيه ٣٠.
(٢٤) همان، آيه ٣١.