فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٦ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
{يا أيّها النبيّ إذا طلقتم النساء فطلّقوهنّ لعدّ تهنّ و احصوا العدّة واتّقوا اللّه ربّكم لاتُخرجوهنّ من بيوتهنّ ولايخرجنَ إلاّ أن يأتين بفاحشة ٍمبيّنةٍ و تلك حدود اللّهِ و مَن يتعدّ حدودَ اللّه فقد ظلم نفسهُ لاتدري لعلَّ اللّه يُحدث بعد ذلك أمراً فإذا بَلغن أجلهنّ فأمسكوهنّ بمعروفٍ أو فارقوهنّ بمعروفٍ و اشهدوا ذَوَي عدلٍ منكم و أقيموا الشهادة للّه ذلكم يوعظُ به من كان يؤمن باللّه و اليوم الآخر و من يتّق اللّه يجعل لهُ مخرجاً } ؛ (٩٣)
اى پيامبر! هر زمان خواستيد زنان را طلاق دهيد، در زمان عده، آنها را طلاق دهيد و حساب عده را نگه داريد و از خدايى كه پروردگار شماست پروا داشته باشيد؛ نه شما آنها را از خانه هايشان بيرون كنيد و نه آنها (در دوران عده) بيرون روند، مگر آن كه كار زشت آشكارى انجام دهند؛ اين حدود خداست و هركس از حدود الهى تجاوز كند به خويشتن ستم كرده ؛ تو نمىدانى شايد خداوند بعد از اين، وضع تازهاى فراهم كند! و چون عده آنها سرآمد، آنها را به طرز شايستهاى نگه داريد، يا به طرز شايستهاى از آنان جدا شويد و دو مرد عادل از خودتان را گواه گيريد و شهادت را براى خدا بر پا داريد؛ اين همان چيزى است كه مؤمنان به خدا و روز قيامت به آن اندرز داده مىشوند! و هركس تقواى الهى پيشه كند، خداوند راه نجاتى براى او فراهم مىكند.
بدون شك اين جمله از آيه كه «واشهدوا ذَوَي عدلٍ»، يعنى: «دو نفر عادل گواه گيريد»، مانند ديگر اوامرى كه در شرع وارد شده است، ظهور در وجوب دارد و از اين ظهور ـ مگردر صورت وجود دليل و قرينه ـ نبايد عدول كرد. اما كلام در اين است كه اين جمله، قيد كدام يك از جملات قبل است؟ سه احتمال وجود دارد:
١ ـ قيد جمله {فطلّقوهنّ لعدّتهنّ } ،ـ يعنى: «در زمان عده، آنها را طلاق دهيد» ـ باشد.
٢ ـ قيد جمله {فأمسكوهنّ بمعروفٍ } ،ـ يعنى: «آنها را به طرز شايستهاى نگه داريد» ـ باشد.
(٩٣) طلاق، آيه ١ و ٢.