فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٦ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
در سالى كه معاوية بن ابى سفيان حج كرد، گفتگويى ميان سعد بن اَبى وقاص و ضحاك بن قيس روى مىدهد و او از ضحاك بن قيس مىشنود كه مىگويد: اين كار را جز كسى كه نسبت به امر خداوند عزّ وجلّ نادان باشد، انجام نمىدهد، و سعد در جواب مىگويد: اى برادر زاده چه بدگفتى! و ضحاك مىگويد: عمربن خطاب از اين كار منع كرده است و سعد مىگويد: رسول خدا(ص) اين كار را انجام داد و ما هم با او اين كار را انجام داديم. (٧١)
از محمد بن عبداللّه نوفل نقل شده:
در سالى كه معاويه حج كرد شنيدم كه معاويه از سعد پرسيد: نظرت در باره متعه حج چيست؟ سعد در پاسخ گفت: خوب و زيباست. معاويه گفت: عمر از اين كار منع مىكرد، آيا تو از عمر بهتر هستى؟! سعد گفت: عمر از من بهتر است. اما پيامبر(ص) اين كار را انجام مىداد و او از عمر بهتر است. (٧٢)
٦. عمران بن حصين
يكى از افرادى كه تحريم متعه را محكوم كرد، عمران بن حصين است. او در اواخر عمرش و در جريان مرضى كه به مرگش انجاميد وصيت كرد كه از قول او نقل شود:
پيامبر(ص) بين عمره و حج، جمع كرد و آيهاى هم بر خلاف اين عمل نازل نشد و پيامبر(ص) هم كسى را از انجام اين عمل نهى نكرد. فقط مردى با رأى شخصى خود و بدون اين كه دليلى از كتاب خدا يا سنت رسولش داشته باشد، آن را منع كرد. (٧٣)
بله، اگر چه كسانى كه در مصدر قدرت بودند همواره اصرار داشتند كه شيوه گذشتگان در تحريم متعه حج، دنبال شود، اما انكار آن توسط مسلمانان همواره ادامهيافت، تا اين كه حكومت بنى اميه از هم پاشيد و بنى عباس زمام امور رابه
(٧١) الموطّأ، ص٢٩٤، شماره ٦٣، باب «ماجاء فى التّمتّع»؛ زاد المعاد، ج١، ص١٧٩، چاپ مصر.
(٧٢) سنن الدارمى، ج٢، ص٣٦، چاپ دارالفكر.
(٧٣) صحيح مسلم، ج٤، ص٤٨، باب جواز تمتّع .