فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
ابن قدامه در «المغنى» مىگويد:
«احرام حج به سه صورت انجام مىپذيرد: تمتّع ، اِفراد و قِران. احرام براى حج تمتّع به اين صورت است كه در ماههاى حج، از ميقات براى عمره مفرده محرم شود و وقتى از اعمال عمره فارغ شد براى حج همان سال احرام ببندد و احرام براى حج اِفراد به اين است كه تنها براى حج احرام ببندد و احرام براى حج قِران به اين است كه عمره و حج را با يك احرام جمع كند يا اين كه براى عمره، احرام ببندد، آن گاه قبل از طواف وارد مراسم حج شود. به هر يك از اين صورتها كه محرم شود، جايز است.
اما اين كه كدام يك از سه صورت فوق افضل است؛ حنابله معتقدند كه تمتّع افضل است و اِفراد و پس از آن قِران در رتبه بعد قرار دارند. ابن عمر،ابن عباس، ابن زبير، عايشه، حسن، عطاء، طاووس، مجاهد، جابربن زيد، قاسم، سالم و عكرمه از كسانى هستند كه تمتّع را افضل دانستهاند. شافعى در اين زمينه دو قول دارد كه اين قول، يكى از آنهاست. مروزى از احمد نقل كرده است كه: اگر قربانى را به همراه دارد، حج قِران و الاّ حج تمتّع افضل است، زيرا پيامبر اكرم(ص) هنگامى كه به همراهش قربانى بود، حج قِران به جا مىآورد و كسى را كه همراه خود قربانى آورده بود منع مىكرد كه قبل از قربانى كردن از احرام خارج شود.» (٨)
اين خلاصهاى از ديدگاه مذاهب چهارگانه اهل سنت در باره اقسام حج بود. ممكن است اختلاف نظر ميان مذاهب اهل سنت و اماميه، اندك باشد و اگر اختلافى وجود داشته باشد در دو جاست:
١. در تفسير قِران :زيرا از نظر اماميه، حج قِران مثل حج اِفراد است با اين تفاوت كه در حج اِفراد، حاجى همراه خود قربانى نمىآورد در حالى كه در حج قِران ، حاجى قربانى به همراه دارد و همراه آوردن قربانى براى كسى است كه به مقدارى كه ذكر شد، از مكه دور نباشد.
(٨) المغنى، ج٣، ص٢٣٣.